﻿<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!--
REVISED AMHARIC BIBLE IN XML (2003)
PRINTED VERSION BY UNITED BIBLE SOCIETIES (C)1962
E-TEXT IN TRANSLITERATED ASCII FORMAT BY LAPSLEY/BROOKS FOUNDATION 1994
UNICODE UTF-8 TRANSFORMATION AND XML-TAGGING BY DIRK RÖCKMANN 2003 (WWW.NT-TEXT.NET)
WITH KIND PERMISSION OF THE BIBLE SOCIETY OF ETHIOPIA
EVERY NON-COMMERCIAL WORK USING THIS DATA IN ANY FORM MUST FULLY INCLUDE THIS COPYRIGHT STATEMENT!
EVERY COMMERCIAL USE OF PARTS OR THE COMPLETE DATA IN ANY FORM NEEDS WRITTEN PERMISSION OF THE BIBLE SOCIETY OF ETHIOPIA!
-->
<book title="የማቴዎስ ወንጌል" atitle="Matthew">
<chapter num="1">
<verse num="1">
<word num="1">የዳዊት</word>
<word num="2">ልጅ</word>
<word num="3">የአብርሃም</word>
<word num="4">ልጅ</word>
<word num="5">የኢየሱስ</word>
<word num="6">ክርስቶስ</word>
<word num="7">ትውልድ</word>
<word num="8">መጽሐፍ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="2">
<word num="1">አብርሃም</word>
<word num="2">ይስሐቅን</word>
<word num="3">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="4">ይስሐቅም</word>
<word num="5">ያዕቆብን</word>
<word num="6">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">ያዕቆብም</word>
<word num="8">ይሁዳንና</word>
<word num="9">ወንድሞቹን</word>
<word num="10">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="3">
<word num="1">ይሁዳም</word>
<word num="2">ከትዕማር</word>
<word num="3">ፋሬስንና</word>
<word num="4">ዛራን</word>
<word num="5">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="6">ፋሬስም</word>
<word num="7">ኤስሮምን</word>
<word num="8">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="4">
<word num="1">ኤስሮምም</word>
<word num="2">አራምን</word>
<word num="3">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="4">አራምም</word>
<word num="5">አሚናዳብን</word>
<word num="6">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">አሚናዳብም</word>
<word num="8">ነአሶንን</word>
<word num="9">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="10">ነአሶንም</word>
<word num="11">ሰልሞንን</word>
<word num="12">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="5">
<word num="1">ሰልሞንም</word>
<word num="2">ከራኬብ</word>
<word num="3">ቦኤዝን</word>
<word num="4">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="5">ቦኤዝም</word>
<word num="6">ከሩት</word>
<word num="7">ኢዮቤድን</word>
<word num="8">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="9">ኢዮቤድም</word>
<word num="10">እሴይን</word>
<word num="11">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="6">
<word num="1">እሴይም</word>
<word num="2">ንጉሥ</word>
<word num="3">ዳዊትን</word>
<word num="4">ወለደ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="7">
<word num="1">ሰሎሞንም</word>
<word num="2">ሮብዓምን</word>
<word num="3">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="4">ሮብዓምም</word>
<word num="5">አቢያን</word>
<word num="6">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">አቢያም</word>
<word num="8">አሣፍን</word>
<word num="9">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="8">
<word num="1">አሣፍም</word>
<word num="2">ኢዮሣፍጥን</word>
<word num="3">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="4">ኢዮሣፍጥም</word>
<word num="5">ኢዮራምን</word>
<word num="6">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">ኢዮራምም</word>
<word num="8">ዖዝያንን</word>
<word num="9">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="9">
<word num="1">ዖዝያንም</word>
<word num="2">ኢዮአታምን</word>
<word num="3">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="4">ኢዮአታምም</word>
<word num="5">አካዝን</word>
<word num="6">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="10">
<word num="1">አካዝም</word>
<word num="2">ሕዝቅያስን</word>
<word num="3">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="4">ሕዝቅያስም</word>
<word num="5">ምናሴን</word>
<word num="6">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">ምናሴም</word>
<word num="8">አሞፅን</word>
<word num="9">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="11">
<word num="1">አሞፅም</word>
<word num="2">ኢዮስያስን</word>
<word num="3">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="4">ኢዮስያስም</word>
<word num="5">በባቢሎን</word>
<word num="6">ምርኮ</word>
<word num="7">ጊዜ</word>
<word num="8">ኢኮንያንንና</word>
<word num="9">ወንድሞቹን</word>
<word num="10">ወለደ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="12">
<word num="1">ከባቢሎንም</word>
<word num="2">ምርኮ</word>
<word num="3">በኋላ</word>
<word num="4">ኢኮንያን</word>
<word num="5">ሰላትያልን</word>
<word num="6">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">ሰላትያልም</word>
<word num="8">ዘሩባቤልን</word>
<word num="9">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="13">
<word num="1">ዘሩባቤልም</word>
<word num="2">አብዩድን</word>
<word num="3">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="4">አብዩድም</word>
<word num="5">ኤልያቄምን</word>
<word num="6">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">ኤልያቄምም</word>
<word num="8">አዛርን</word>
<word num="9">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="14">
<word num="1">አዛርም</word>
<word num="2">ሳዶቅን</word>
<word num="3">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="4">ሳዶቅም</word>
<word num="5">አኪምን</word>
<word num="6">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">አኪምም</word>
<word num="8">ኤልዩድን</word>
<word num="9">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="15">
<word num="1">ኤልዩድም</word>
<word num="2">አልዓዛርን</word>
<word num="3">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="4">አልዓዛርም</word>
<word num="5">ማታንን</word>
<word num="6">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">ማታንም</word>
<word num="8">ያዕቆብን</word>
<word num="9">ወለደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="16">
<word num="1">ያዕቆብም</word>
<word num="2">ክርስቶስ</word>
<word num="3">የተባለውን</word>
<word num="4">ኢየሱስን</word>
<word num="5">የወለደች</word>
<word num="6">የማርያምን</word>
<word num="7">እጮኛ</word>
<word num="8">ዮሴፍን</word>
<word num="9">ወለደ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="17">
<word num="1">እንግዲህ</word>
<word num="2">ትውልድ</word>
<word num="3">ሁሉ</word>
<word num="4">ከአብርሃም</word>
<word num="5">እስከ</word>
<word num="6">ዳዊት</word>
<word num="7">አሥራ</word>
<word num="8">አራት</word>
<word num="9">ትውልድ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="10">ከዳዊትም</word>
<word num="11">እስከ</word>
<word num="12">ባቢሎን</word>
<word num="13">ምርኮ</word>
<word num="14">አሥራ</word>
<word num="15">አራት</word>
<word num="16">ትውልድ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="17">ከባቢሎንም</word>
<word num="18">ምርኮ</word>
<word num="19">እስከ</word>
<word num="20">ክርስቶስ</word>
<word num="21">አሥራ</word>
<word num="22">አራት</word>
<word num="23">ትውልድ</word>
<word num="24">ነው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="18">
<word num="1">የኢየሱስ</word>
<word num="2">ክርስቶስም</word>
<word num="3">ልደት</word>
<word num="4">እንዲህ</word>
<word num="5">ነበረ</word>
<punct>።</punct>
<word num="6">እናቱ</word>
<word num="7">ማርያም</word>
<word num="8">ለዮሴፍ</word>
<word num="9">በታጨች</word>
<word num="10">ጊዜ</word>
<word num="11">ሳይገናኙ</word>
<word num="12">ከመንፈስ</word>
<word num="13">ቅዱስ</word>
<word num="14">ፀንሳ</word>
<word num="15">ተገኘች</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="19">
<word num="1">እጮኛዋ</word>
<word num="2">ዮሴፍም</word>
<word num="3">ጻድቅ</word>
<word num="4">ሆኖ</word>
<word num="5">ሊገልጣት</word>
<word num="6">ስላልወደደ</word>
<word num="7">በስውር</word>
<word num="8">ሊተዋት</word>
<word num="9">አሰበ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="20">
<word num="1">እርሱ</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">ይህን</word>
<word num="4">ሲያስብ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">እነሆ</word>
<word num="6">የጌታ</word>
<word num="7">መልአክ</word>
<word num="8">በሕልም</word>
<word num="9">ታየው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="10">እንዲህም</word>
<word num="11">አለ</word>
<punct>።</punct>
<word num="12">የዳዊት</word>
<word num="13">ልጅ</word>
<word num="14">ዮሴፍ</word>
<word num="15">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="16">ከእርስዋ</word>
<word num="17">የተፀነሰው</word>
<word num="18">ከመንፈስ</word>
<word num="19">ቅዱስ</word>
<word num="20">ነውና</word>
<word num="21">እጮኛህን</word>
<word num="22">ማርያምን</word>
<word num="23">ለመውሰድ</word>
<word num="24">አትፍራ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="21">
<word num="1">ልጅም</word>
<word num="2">ትወልዳለች</word>
<punct>፤</punct>
<word num="3">እርሱ</word>
<word num="4">ሕዝቡን</word>
<word num="5">ከኃጢአታቸው</word>
<word num="6">ያድናቸዋልና</word>
<word num="7">ስሙን</word>
<word num="8">ኢየሱስ</word>
<word num="9">ትለዋለህ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="22">
<word num="1">በነቢይ</word>
<word num="2">ከጌታ</word>
<word num="3">ዘንድ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="23">
<word num="1">እነሆ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="2">ድንግል</word>
<word num="3">ትፀንሳለች</word>
<word num="4">ልጅም</word>
<word num="5">ትወልዳለች</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">ስሙንም</word>
<word num="7">አማኑኤል</word>
<word num="8">ይሉታል</word>
<word num="9">የተባለው</word>
<word num="10">ይፈጸም</word>
<word num="11">ዘንድ</word>
<word num="12">ይህ</word>
<word num="13">ሁሉ</word>
<word num="14">ሆኖአል</word>
<punct>፥</punct>
<word num="15">ትርጓሜውም</word>
<punct>።</punct>
<word num="16">እግዚአብሔር</word>
<word num="17">ከእኛ</word>
<word num="18">ጋር</word>
<word num="19">የሚል</word>
<word num="20">ነው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="24">
<word num="1">ዮሴፍም</word>
<word num="2">ከእንቅልፉ</word>
<word num="3">ነቅቶ</word>
<word num="4">የጌታ</word>
<word num="5">መልአክ</word>
<word num="6">እንዳዘዘው</word>
<word num="7">አደረገ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="8">እጮኛውንም</word>
<word num="9">ወሰደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="25">
<word num="1">የበኩር</word>
<word num="2">ልጅዋንም</word>
<word num="3">እስክትወልድ</word>
<word num="4">ድረስ</word>
<word num="5">አላወቃትም</word>
<punct>፤</punct>
<word num="6">ስሙንም</word>
<word num="7">ኢየሱስ</word>
<word num="8">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
</chapter>
<chapter num="2">
<verse num="1-2">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">በይሁዳ</word>
<word num="3">ቤተ</word>
<word num="4">ልሔም</word>
<word num="5">በንጉሡ</word>
<word num="6">በሄሮድስ</word>
<word num="7">ዘመን</word>
<word num="8">በተወለደ</word>
<word num="9">ጊዜ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="10">እነሆ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="11">ሰብአ</word>
<word num="12">ሰገል</word>
<punct>።</punct>
<word num="13">የተወለደው</word>
<word num="14">የአይሁድ</word>
<word num="15">ንጉሥ</word>
<word num="16">ወዴት</word>
<word num="17">ነው</word>
<punct>?</punct>
<word num="18">ኮከቡን</word>
<word num="19">በምሥራቅ</word>
<word num="20">አይተን</word>
<word num="21">ልንሰግድለት</word>
<word num="22">መጥተናልና</word>
<word num="23">እያሉ</word>
<word num="24">ከምሥራቅ</word>
<word num="25">ወደ</word>
<word num="26">ኢየሩሳሌም</word>
<word num="27">መጡ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="3">
<word num="1">ንጉሡ</word>
<word num="2">ሄሮድስም</word>
<word num="3">ሰምቶ</word>
<word num="4">ደነገጠ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">ኢየሩሳሌምም</word>
<word num="6">ሁሉ</word>
<word num="7">ከእርሱ</word>
<word num="8">ጋር</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="4">
<word num="1">የካህናትንም</word>
<word num="2">አለቆች</word>
<word num="3">የሕዝቡንም</word>
<word num="4">ጻፎች</word>
<word num="5">ሁሉ</word>
<word num="6">ሰብስቦ</word>
<word num="7">ክርስቶስ</word>
<word num="8">ወዴት</word>
<word num="9">እንዲወለድ</word>
<word num="10">ጠየቃቸው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="5-6">
<word num="1">እነርሱም</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">አንቺ</word>
<word num="3">ቤተ</word>
<word num="4">ልሔም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">የይሁዳ</word>
<word num="6">ምድር</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ከይሁዳ</word>
<word num="8">ገዢዎች</word>
<word num="9">ከቶ</word>
<word num="10">አታንሽም</word>
<punct>፤</punct>
<word num="11">ሕዝቤን</word>
<word num="12">እስራኤልን</word>
<word num="13">የሚጠብቅ</word>
<word num="14">መስፍን</word>
<word num="15">ከአንቺ</word>
<word num="16">ይወጣልና</word>
<word num="17">ተብሎ</word>
<word num="18">በነቢይ</word>
<word num="19">እንዲህ</word>
<word num="20">ተጽፎአልና</word>
<word num="21">በይሁዳ</word>
<word num="22">ቤተ</word>
<word num="23">ልሔም</word>
<word num="24">ነው</word>
<word num="25">አሉት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="7">
<word num="1">ከዚህ</word>
<word num="2">በኋላ</word>
<word num="3">ሄሮድስ</word>
<word num="4">ሰብአ</word>
<word num="5">ሰገልን</word>
<word num="6">በስውር</word>
<word num="7">ጠርቶ</word>
<word num="8">ኮከቡ</word>
<word num="9">የታየበትን</word>
<word num="10">ዘመን</word>
<word num="11">ከእነርሱ</word>
<word num="12">በጥንቃቄ</word>
<word num="13">ተረዳ</word>
<punct>፥</punct>
</verse>
<verse num="8">
<word num="1">ወደ</word>
<word num="2">ቤተ</word>
<word num="3">ልሔምም</word>
<word num="4">እነርሱን</word>
<word num="5">ሰድዶ</word>
<punct>።</punct>
<word num="6">ሂዱ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ስለ</word>
<word num="8">ሕፃኑ</word>
<word num="9">በጥንቃቄ</word>
<word num="10">መርምሩ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="11">ባገኛችሁትም</word>
<word num="12">ጊዜ</word>
<word num="13">እኔ</word>
<word num="14">ደግሞ</word>
<word num="15">መጥቼ</word>
<word num="16">እንድሰግድለት</word>
<word num="17">ንገሩኝ</word>
<word num="18">አላቸው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="9">
<word num="1">እነርሱም</word>
<word num="2">ንጉሡን</word>
<word num="3">ሰምተው</word>
<word num="4">ሄዱ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="5">እነሆም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">በምሥራቅ</word>
<word num="7">ያዩት</word>
<word num="8">ኮከብ</word>
<word num="9">ሕፃኑ</word>
<word num="10">ባለበት</word>
<word num="11">ላይ</word>
<word num="12">መጥቶ</word>
<word num="13">እስኪቆም</word>
<word num="14">ድረስ</word>
<word num="15">ይመራቸው</word>
<word num="16">ነበር</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="10">
<word num="1">ኮከቡንም</word>
<word num="2">ባዩ</word>
<word num="3">ጊዜ</word>
<word num="4">በታላቅ</word>
<word num="5">ደስታ</word>
<word num="6">እጅግ</word>
<word num="7">ደስ</word>
<word num="8">አላቸው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="11">
<word num="1">ወደ</word>
<word num="2">ቤትም</word>
<word num="3">ገብተው</word>
<word num="4">ሕፃኑን</word>
<word num="5">ከእናቱ</word>
<word num="6">ከማርያም</word>
<word num="7">ጋር</word>
<word num="8">አዩት</word>
<punct>፥</punct>
<word num="9">ወድቀውም</word>
<word num="10">ሰገዱለት</word>
<punct>፥</punct>
<word num="11">ሣጥኖቻቸውንም</word>
<word num="12">ከፍተው</word>
<word num="13">እጅ</word>
<word num="14">መንሻ</word>
<word num="15">ወርቅና</word>
<word num="16">ዕጣን</word>
<word num="17">ከርቤም</word>
<word num="18">አቀረቡለት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="12">
<word num="1">ወደ</word>
<word num="2">ሄሮድስም</word>
<word num="3">እንዳይመለሱ</word>
<word num="4">በሕልም</word>
<word num="5">ተረድተው</word>
<word num="6">በሌላ</word>
<word num="7">መንገድ</word>
<word num="8">ወደ</word>
<word num="9">አገራቸው</word>
<word num="10">ሄዱ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="13">
<word num="1">እነርሱም</word>
<word num="2">ከሄዱ</word>
<word num="3">በኋላ</word>
<word num="4">እነሆ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">የጌታ</word>
<word num="6">መልአክ</word>
<word num="7">በሕልም</word>
<word num="8">ለዮሴፍ</word>
<word num="9">ታይቶ</word>
<punct>።</punct>
<word num="10">ሄሮድስ</word>
<word num="11">ሕፃኑን</word>
<word num="12">ሊገድለው</word>
<word num="13">ይፈልገዋልና</word>
<word num="14">ተነሣ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="15">ሕፃኑንና</word>
<word num="16">እናቱንም</word>
<word num="17">ይዘህ</word>
<word num="18">ወደ</word>
<word num="19">ግብፅ</word>
<word num="20">ሽሽ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="21">እስክነግርህም</word>
<word num="22">ድረስ</word>
<word num="23">በዚያ</word>
<word num="24">ተቀመጥ</word>
<word num="25">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="14-15">
<word num="1">እርሱም</word>
<word num="2">ተነሥቶ</word>
<word num="3">ሕፃኑንና</word>
<word num="4">እናቱን</word>
<word num="5">በሌሊት</word>
<word num="6">ያዘና</word>
<word num="7">ከጌታ</word>
<word num="8">ዘንድ</word>
<word num="9">በነቢይ</word>
<punct>።</punct>
<word num="10">ልጄን</word>
<word num="11">ከግብፅ</word>
<word num="12">ጠራሁት</word>
<word num="13">የተባለው</word>
<word num="14">እንዲፈጸም</word>
<word num="15">ወደ</word>
<word num="16">ግብፅ</word>
<word num="17">ሄደ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="18">ሄሮድስም</word>
<word num="19">እስኪሞት</word>
<word num="20">ድረስ</word>
<word num="21">በዚያ</word>
<word num="22">ኖረ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="16">
<word num="1">ከዚህ</word>
<word num="2">በኋላ</word>
<word num="3">ሄሮድስ</word>
<word num="4">ሰብአ</word>
<word num="5">ሰገል</word>
<word num="6">እንደ</word>
<word num="7">ተሣለቁበት</word>
<word num="8">ባየ</word>
<word num="9">ጊዜ</word>
<word num="10">እጅግ</word>
<word num="11">ተቆጣና</word>
<word num="12">ልኮ</word>
<word num="13">ከሰብአ</word>
<word num="14">ሰገል</word>
<word num="15">እንደ</word>
<word num="16">ተረዳው</word>
<word num="17">ዘመን</word>
<word num="18">በቤተ</word>
<word num="19">ልሔምና</word>
<word num="20">በአውራጃዋ</word>
<word num="21">የነበሩትን</word>
<punct>፥</punct>
<word num="22">ሁለት</word>
<word num="23">ዓመት</word>
<word num="24">የሆናቸውን</word>
<word num="25">ከዚያም</word>
<word num="26">የሚያንሱትን</word>
<word num="27">ሕፃናት</word>
<word num="28">ሁሉ</word>
<word num="29">አስገደለ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="17-18">
<word num="1">ያን</word>
<word num="2">ጊዜ</word>
<word num="3">በነቢዩ</word>
<word num="4">በኤርምያስ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">ድምፅ</word>
<word num="6">በራማ</word>
<word num="7">ተሰማ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="8">ልቅሶና</word>
<word num="9">ብዙ</word>
<word num="10">ዋይታ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="11">ራሔል</word>
<word num="12">ስለ</word>
<word num="13">ልጆችዋ</word>
<word num="14">አለቀሰች</word>
<punct>፥</punct>
<word num="15">መጽናናትም</word>
<word num="16">አልወደደችም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="17">የሉምና</word>
<word num="18">የተባለው</word>
<word num="19">ተፈጸመ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="19">
<word num="1">ሄሮድስም</word>
<word num="2">ከሞተ</word>
<word num="3">በኋላ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">እነሆ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">የጌታ</word>
<word num="6">መልአክ</word>
<word num="7">በግብፅ</word>
<word num="8">ለዮሴፍ</word>
<word num="9">በሕልም</word>
<word num="10">ታይቶ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="20">
<word num="1">የሕፃኑን</word>
<word num="2">ነፍስ</word>
<word num="3">የፈለጉት</word>
<word num="4">ሞተዋልና</word>
<word num="5">ተነሣ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">ሕፃኑን</word>
<word num="7">እናቱንም</word>
<word num="8">ይዘህ</word>
<word num="9">ወደ</word>
<word num="10">እስራኤል</word>
<word num="11">አገር</word>
<word num="12">ሂድ</word>
<word num="13">አለ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="21">
<word num="1">እርሱም</word>
<word num="2">ተነሥቶ</word>
<word num="3">ሕፃኑንና</word>
<word num="4">እናቱን</word>
<word num="5">ያዘና</word>
<word num="6">ወደ</word>
<word num="7">እስራኤል</word>
<word num="8">አገር</word>
<word num="9">ገባ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="22">
<word num="1">በአባቱም</word>
<word num="2">በሄሮድስ</word>
<word num="3">ፈንታ</word>
<word num="4">አርኬላዎስ</word>
<word num="5">በይሁዳ</word>
<word num="6">እንደ</word>
<word num="7">ነገሠ</word>
<word num="8">በሰማ</word>
<word num="9">ጊዜ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="10">ወደዚያ</word>
<word num="11">መሄድን</word>
<word num="12">ፈራ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="13">በሕልምም</word>
<word num="14">ተረድቶ</word>
<word num="15">ወደ</word>
<word num="16">ገሊላ</word>
<word num="17">አገር</word>
<word num="18">ሄደ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="23">
<word num="1">በነቢያት</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">ናዝራዊ</word>
<word num="3">ይባላል</word>
<word num="4">የተባለው</word>
<word num="5">ይፈጸም</word>
<word num="6">ዘንድ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ናዝሬት</word>
<word num="8">ወደምትባል</word>
<word num="9">ከተማ</word>
<word num="10">መጥቶ</word>
<word num="11">ኖረ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
</chapter>
<chapter num="3">
<verse num="1-2">
<word num="1">በዚያም</word>
<word num="2">ወራት</word>
<word num="3">መጥምቁ</word>
<word num="4">ዮሐንስ</word>
<punct>።</punct>
<word num="5">መንግሥተ</word>
<word num="6">ሰማያት</word>
<word num="7">ቀርባለችና</word>
<word num="8">ንስሐ</word>
<word num="9">ግቡ</word>
<word num="10">ብሎ</word>
<word num="11">በይሁዳ</word>
<word num="12">ምድረ</word>
<word num="13">በዳ</word>
<word num="14">እየሰበከ</word>
<word num="15">መጣ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="3">
<word num="1">በነቢዩ</word>
<word num="2">በኢሳይያስ</word>
<punct>።</punct>
<word num="3">የጌታን</word>
<word num="4">መንገድ</word>
<word num="5">አዘጋጁ</word>
<word num="6">ጥርጊያውንም</word>
<word num="7">አቅኑ</word>
<word num="8">እያለ</word>
<word num="9">በምድረ</word>
<word num="10">በዳ</word>
<word num="11">የሚጮህ</word>
<word num="12">ሰው</word>
<word num="13">ድምፅ</word>
<word num="14">የተባለለት</word>
<word num="15">ይህ</word>
<word num="16">ነውና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="4">
<word num="1">ራሱም</word>
<word num="2">ዮሐንስ</word>
<word num="3">የግመል</word>
<word num="4">ጠጉር</word>
<word num="5">ልብስ</word>
<word num="6">ነበረው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">በወገቡም</word>
<word num="8">ጠፍር</word>
<word num="9">ይታጠቅ</word>
<word num="10">ነበር</word>
<punct>፤</punct>
<word num="11">ምግቡም</word>
<word num="12">አንበጣና</word>
<word num="13">የበረሀ</word>
<word num="14">ማር</word>
<word num="15">ነበረ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="5">
<word num="1">ያን</word>
<word num="2">ጊዜ</word>
<word num="3">ኢየሩሳሌም</word>
<word num="4">ይሁዳም</word>
<word num="5">ሁሉ</word>
<word num="6">በዮርዳኖስም</word>
<word num="7">ዙሪያ</word>
<word num="8">ያለ</word>
<word num="9">አገር</word>
<word num="10">ሁሉ</word>
<word num="11">ወደ</word>
<word num="12">እርሱ</word>
<word num="13">ይወጡ</word>
<word num="14">ነበር</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="6">
<word num="1">ኃጢአታቸውንም</word>
<word num="2">እየተናዘዙ</word>
<word num="3">በዮርዳኖስ</word>
<word num="4">ወንዝ</word>
<word num="5">ከእርሱ</word>
<word num="6">ይጠመቁ</word>
<word num="7">ነበር</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="7">
<word num="1">ዳሩ</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">ከፈሪሳውያንና</word>
<word num="4">ከሰዱቃውያን</word>
<word num="5">ብዙዎች</word>
<word num="6">ወደ</word>
<word num="7">ጥምቀቱ</word>
<word num="8">ሲመጡ</word>
<word num="9">ባየ</word>
<word num="10">ጊዜ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="11">እንዲህ</word>
<word num="12">አላቸው</word>
<punct>።</punct>
<word num="13">እናንተ</word>
<word num="14">የእፉኝት</word>
<word num="15">ልጆች</word>
<punct>፥</punct>
<word num="16">ከሚመጣው</word>
<word num="17">ቍጣ</word>
<word num="18">እንድትሸሹ</word>
<word num="19">ማን</word>
<word num="20">አመለከታችሁ</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="8">
<word num="1">እንግዲህ</word>
<word num="2">ለንስሐ</word>
<word num="3">የሚገባ</word>
<word num="4">ፍሬ</word>
<word num="5">አድርጉ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="9">
<word num="1">በልባችሁም</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">አብርሃም</word>
<word num="3">አባት</word>
<word num="4">አለን</word>
<word num="5">እንደምትሉ</word>
<word num="6">አይምሰላችሁ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">እላችኋለሁና</word>
<punct>።</punct>
<word num="8">ከነዚህ</word>
<word num="9">ድንጋዮች</word>
<word num="10">ለአብርሃም</word>
<word num="11">ልጆች</word>
<word num="12">ሊያስነሣለት</word>
<word num="13">እግዚአብሔር</word>
<word num="14">ይችላል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="10">
<word num="1">አሁንስ</word>
<word num="2">ምሳር</word>
<word num="3">በዛፎች</word>
<word num="4">ሥር</word>
<word num="5">ተቀምጦአል</word>
<punct>፤</punct>
<word num="6">እንግዲህ</word>
<word num="7">መልካም</word>
<word num="8">ፍሬ</word>
<word num="9">የማያደርግ</word>
<word num="10">ዛፍ</word>
<word num="11">ሁሉ</word>
<word num="12">ይቈረጣል</word>
<word num="13">ወደ</word>
<word num="14">እሳትም</word>
<word num="15">ይጣላል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="11">
<word num="1">እኔስ</word>
<word num="2">ለንስሐ</word>
<word num="3">በውኃ</word>
<word num="4">አጠምቃችኋለሁ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="5">ጫማውን</word>
<word num="6">እሸከም</word>
<word num="7">ዘንድ</word>
<word num="8">የማይገባኝ</word>
<word num="9">ከእኔ</word>
<word num="10">በኋላ</word>
<word num="11">የሚመጣው</word>
<word num="12">ግን</word>
<word num="13">ከእኔ</word>
<word num="14">ይልቅ</word>
<word num="15">ይበረታል</word>
<punct>፤</punct>
<word num="16">እርሱ</word>
<word num="17">በመንፈስ</word>
<word num="18">ቅዱስ</word>
<word num="19">በእሳትም</word>
<word num="20">ያጠምቃችኋል</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="12">
<word num="1">መንሹም</word>
<word num="2">በእጁ</word>
<word num="3">ነው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">አውድማውንም</word>
<word num="5">ፈጽሞ</word>
<word num="6">ያጠራል</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ስንዴውንም</word>
<word num="8">በጎተራው</word>
<word num="9">ይከታል</word>
<punct>፥</punct>
<word num="10">ገለባውን</word>
<word num="11">ግን</word>
<word num="12">በማይጠፋ</word>
<word num="13">እሳት</word>
<word num="14">ያቃጥለዋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="13">
<word num="1">ያን</word>
<word num="2">ጊዜ</word>
<word num="3">ኢየሱስ</word>
<word num="4">በዮሐንስ</word>
<word num="5">ሊጠመቅ</word>
<word num="6">ከገሊላ</word>
<word num="7">ወደ</word>
<word num="8">ዮርዳኖስ</word>
<word num="9">መጣ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="14">
<word num="1">ዮሐንስ</word>
<word num="2">ግን</word>
<punct>።</punct>
<word num="3">እኔ</word>
<word num="4">በአንተ</word>
<word num="5">ልጠመቅ</word>
<word num="6">ያስፈልገኛል</word>
<word num="7">አንተም</word>
<word num="8">ወደ</word>
<word num="9">እኔ</word>
<word num="10">ትመጣለህን</word>
<punct>?</punct>
<word num="11">ብሎ</word>
<word num="12">ይከለክለው</word>
<word num="13">ነበር</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="15">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">መልሶ</word>
<punct>።</punct>
<word num="3">አሁንስ</word>
<word num="4">ፍቀድልኝ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="5">እንዲህ</word>
<word num="6">ጽድቅን</word>
<word num="7">ሁሉ</word>
<word num="8">መፈጸም</word>
<word num="9">ይገባናልና</word>
<word num="10">አለው</word>
<punct>።</punct>
<word num="11">ያን</word>
<word num="12">ጊዜ</word>
<word num="13">ፈቀደለት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="16">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">ከተጠመቀ</word>
<word num="3">በኋላ</word>
<word num="4">ወዲያው</word>
<word num="5">ከውኃ</word>
<word num="6">ወጣ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">እነሆም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="8">ሰማያት</word>
<word num="9">ተከፈቱ</word>
<word num="10">የእግዚአብሔርም</word>
<word num="11">መንፈስ</word>
<word num="12">እንደ</word>
<word num="13">ርግብ</word>
<word num="14">ሲወርድ</word>
<word num="15">በእርሱ</word>
<word num="16">ላይም</word>
<word num="17">ሲመጣ</word>
<word num="18">አየ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="17">
<word num="1">እነሆም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="2">ድምፅ</word>
<word num="3">ከሰማያት</word>
<word num="4">መጥቶ</word>
<punct>።</punct>
<word num="5">በእርሱ</word>
<word num="6">ደስ</word>
<word num="7">የሚለኝ</word>
<word num="8">የምወደው</word>
<word num="9">ልጄ</word>
<word num="10">ይህ</word>
<word num="11">ነው</word>
<word num="12">አለ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
</chapter>
<chapter num="4">
<verse num="1">
<word num="1">ከዚያ</word>
<word num="2">ወዲያ</word>
<word num="3">ኢየሱስ</word>
<word num="4">ከዲያብሎስ</word>
<word num="5">ይፈተን</word>
<word num="6">ዘንድ</word>
<word num="7">መንፈስ</word>
<word num="8">ወደ</word>
<word num="9">ምድረ</word>
<word num="10">በዳ</word>
<word num="11">ወሰደው</word>
<punct>፥</punct>
</verse>
<verse num="2">
<word num="1">አርባ</word>
<word num="2">ቀንና</word>
<word num="3">አርባ</word>
<word num="4">ሌሊትም</word>
<word num="5">ከጦመ</word>
<word num="6">በኋላ</word>
<word num="7">ተራበ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="3">
<word num="1">ፈታኝም</word>
<word num="2">ቀርቦ</word>
<punct>።</punct>
<word num="3">የእግዚአብሔር</word>
<word num="4">ልጅ</word>
<word num="5">ከሆንህ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">እነዚህ</word>
<word num="7">ድንጋዮች</word>
<word num="8">እንጀራ</word>
<word num="9">እንዲሆኑ</word>
<word num="10">በል</word>
<word num="11">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="4">
<word num="1">እርሱም</word>
<word num="2">መልሶ</word>
<punct>።</punct>
<word num="3">ሰው</word>
<word num="4">ከእግዚአብሔር</word>
<word num="5">አፍ</word>
<word num="6">በሚወጣ</word>
<word num="7">ቃል</word>
<word num="8">ሁሉ</word>
<word num="9">እንጂ</word>
<word num="10">በእንጀራ</word>
<word num="11">ብቻ</word>
<word num="12">አይኖርም</word>
<word num="13">ተብሎ</word>
<word num="14">ተጽፎአል</word>
<word num="15">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="5">
<word num="1">ከዚህ</word>
<word num="2">በኋላ</word>
<word num="3">ዲያቢሎስ</word>
<word num="4">ወደ</word>
<word num="5">ቅድስት</word>
<word num="6">ከተማ</word>
<word num="7">ወሰደውና</word>
<word num="8">እርሱን</word>
<word num="9">በመቅደስ</word>
<word num="10">ጫፍ</word>
<word num="11">ላይ</word>
<word num="12">አቁሞ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="6">
<word num="1">መላእክቱን</word>
<word num="2">ስለ</word>
<word num="3">አንተ</word>
<word num="4">ያዝልሃል</word>
<word num="5">እግርህንም</word>
<word num="6">በድንጋይ</word>
<word num="7">ከቶ</word>
<word num="8">እንዳትሰናከል</word>
<word num="9">በእጃቸው</word>
<word num="10">ያነሡሃል</word>
<word num="11">ተብሎ</word>
<word num="12">ተጽፎአልና</word>
<word num="13">የእግዚአብሔር</word>
<word num="14">ልጅስ</word>
<word num="15">ከሆንህ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="16">ወደ</word>
<word num="17">ታች</word>
<word num="18">ራስህን</word>
<word num="19">ወርውር</word>
<word num="20">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="7">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">ጌታን</word>
<word num="3">አምላክህን</word>
<word num="4">አትፈታተነው</word>
<word num="5">ተብሎ</word>
<word num="6">ደግሞ</word>
<word num="7">ተጽፎአል</word>
<word num="8">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="8">
<word num="1">ደግሞ</word>
<word num="2">ዲያቢሎስ</word>
<word num="3">እጅግ</word>
<word num="4">ረጅም</word>
<word num="5">ወደ</word>
<word num="6">ሆነ</word>
<word num="7">ተራራ</word>
<word num="8">ወሰደው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="9">የዓለምንም</word>
<word num="10">መንግሥታት</word>
<word num="11">ሁሉ</word>
<word num="12">ክብራቸውንም</word>
<word num="13">አሳይቶ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="9">
<word num="1">ወድቀህ</word>
<word num="2">ብትሰግድልኝ</word>
<word num="3">ይህን</word>
<word num="4">ሁሉ</word>
<word num="5">እሰጥሃለሁ</word>
<word num="6">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="10">
<word num="1">ያን</word>
<word num="2">ጊዜ</word>
<word num="3">ኢየሱስ</word>
<punct>።</punct>
<word num="4">ሂድ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">አንተ</word>
<word num="6">ሰይጣን</word>
<word num="7">ለጌታህ</word>
<word num="8">ለአምላክህ</word>
<word num="9">ስገድ</word>
<word num="10">እርሱንም</word>
<word num="11">ብቻ</word>
<word num="12">አምልክ</word>
<word num="13">ተብሎ</word>
<word num="14">ተጽፎአልና</word>
<word num="15">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="11">
<word num="1">ያን</word>
<word num="2">ጊዜ</word>
<word num="3">ዲያቢሎስ</word>
<word num="4">ተወው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">እነሆም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">መላእክት</word>
<word num="7">ቀርበው</word>
<word num="8">ያገለግሉት</word>
<word num="9">ነበር</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="12">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">ዮሐንስ</word>
<word num="3">አልፎ</word>
<word num="4">እንደ</word>
<word num="5">ተሰጠ</word>
<word num="6">በሰማ</word>
<word num="7">ጊዜ</word>
<word num="8">ወደ</word>
<word num="9">ገሊላ</word>
<word num="10">ፈቀቅ</word>
<word num="11">ብሎ</word>
<word num="12">ሄደ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="13">
<word num="1">ናዝሬትንም</word>
<word num="2">ትቶ</word>
<word num="3">በዛብሎንና</word>
<word num="4">በንፍታሌም</word>
<word num="5">አገር</word>
<word num="6">በባሕር</word>
<word num="7">አጠገብ</word>
<word num="8">ወደ</word>
<word num="9">አለችው</word>
<word num="10">ወደ</word>
<word num="11">ቅፍርናሆም</word>
<word num="12">መጥቶ</word>
<word num="13">ኖረ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="14-16">
<word num="1">በነቢዩም</word>
<word num="2">በኢሳይያስ</word>
<punct>።</punct>
<word num="3">የዛብሎን</word>
<word num="4">ምድርና</word>
<word num="5">የንፍታሌም</word>
<word num="6">ምድር</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">የባሕር</word>
<word num="8">መንገድ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="9">በዮርዳኖስ</word>
<word num="10">ማዶ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="11">የአሕዛብ</word>
<word num="12">ገሊላ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="13">በጨለማ</word>
<word num="14">የተቀመጠው</word>
<word num="15">ሕዝብ</word>
<word num="16">ታላቅ</word>
<word num="17">ብርሃን</word>
<word num="18">አየ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="19">በሞት</word>
<word num="20">አገርና</word>
<word num="21">ጥላ</word>
<word num="22">ለተቀመጡትም</word>
<word num="23">ብርሃን</word>
<word num="24">ወጣላቸው</word>
</verse>
<verse num="17">
<word num="1">የተባለው</word>
<word num="2">ይፈጸም</word>
<word num="3">ዘንድ</word>
<word num="4">ይህ</word>
<word num="5">ሆነ</word>
<punct>።</punct>
<word num="6">ከዚያ</word>
<word num="7">ዘመን</word>
<word num="8">ጀምሮ</word>
<word num="9">ኢየሱስ</word>
<punct>።</punct>
<word num="10">መንግሥተ</word>
<word num="11">ሰማያት</word>
<word num="12">ቀርባለችና</word>
<word num="13">ንስሐ</word>
<word num="14">ግቡ</word>
<word num="15">እያለ</word>
<word num="16">ይሰብክ</word>
<word num="17">ጀመር</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="18">
<word num="1">በገሊላ</word>
<word num="2">ባሕር</word>
<word num="3">አጠገብ</word>
<word num="4">ሲመላለስም</word>
<word num="5">ሁለት</word>
<word num="6">ወንድማማች</word>
<word num="7">ጴጥሮስ</word>
<word num="8">የሚሉትን</word>
<word num="9">ስምዖንን</word>
<word num="10">ወንድሙንም</word>
<word num="11">እንድርያስን</word>
<word num="12">መረባቸውን</word>
<word num="13">ወደ</word>
<word num="14">ባሕር</word>
<word num="15">ሲጥሉ</word>
<word num="16">አየ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="17">ዓሣ</word>
<word num="18">አጥማጆች</word>
<word num="19">ነበሩና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="19">
<word num="1">እርሱም</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">በኋላዬ</word>
<word num="3">ኑና</word>
<word num="4">ሰዎችን</word>
<word num="5">አጥማጆች</word>
<word num="6">እንድትሆኑ</word>
<word num="7">አደርጋችኋለሁ</word>
<word num="8">አላቸው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="20">
<word num="1">ወዲያውም</word>
<word num="2">መረባቸውን</word>
<word num="3">ትተው</word>
<word num="4">ተከተሉት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="21">
<word num="1">ከዚያም</word>
<word num="2">እልፍ</word>
<word num="3">ብሎ</word>
<word num="4">ሌሎችን</word>
<word num="5">ሁለት</word>
<word num="6">ወንድማማች</word>
<word num="7">የዘብዴዎስን</word>
<word num="8">ልጅ</word>
<word num="9">ያዕቆብን</word>
<word num="10">ወንድሙንም</word>
<word num="11">ዮሐንስን</word>
<word num="12">ከአባታቸው</word>
<word num="13">ከዘብዴዎስ</word>
<word num="14">ጋር</word>
<word num="15">በታንኳ</word>
<word num="16">መረባቸውን</word>
<word num="17">ሲያበጁ</word>
<word num="18">አየ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="19">ጠራቸውም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="22">
<word num="1">እነርሱም</word>
<word num="2">ወዲያው</word>
<word num="3">ታንኳይቱንና</word>
<word num="4">አባታቸውን</word>
<word num="5">ትተው</word>
<word num="6">ተከተሉት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="23">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">በምኩራቦቻቸው</word>
<word num="3">እያስተማረ</word>
<word num="4">የመንግሥትንም</word>
<word num="5">ወንጌል</word>
<word num="6">እየሰበከ</word>
<word num="7">በሕዝብም</word>
<word num="8">ያለውን</word>
<word num="9">ደዌና</word>
<word num="10">ሕማም</word>
<word num="11">ሁሉ</word>
<word num="12">እየፈወሰ</word>
<word num="13">በገሊላ</word>
<word num="14">ሁሉ</word>
<word num="15">ይዞር</word>
<word num="16">ነበር</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="24">
<word num="1">ዝናውም</word>
<word num="2">ወደ</word>
<word num="3">ሶርያ</word>
<word num="4">ሁሉ</word>
<word num="5">ወጣ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="6">በልዩ</word>
<word num="7">ልዩ</word>
<word num="8">ደዌና</word>
<word num="9">ሥቃይም</word>
<word num="10">ተይዘው</word>
<word num="11">የታመሙትን</word>
<word num="12">ሁሉ</word>
<word num="13">አጋንንትም</word>
<word num="14">ያደሩባቸውን</word>
<word num="15">በጨረቃም</word>
<word num="16">የሚነሣባቸውን</word>
<word num="17">ሽባዎችንም</word>
<word num="18">ወደ</word>
<word num="19">እርሱ</word>
<word num="20">አመጡ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="21">ፈወሳቸውም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="25">
<word num="1">ከገሊላም</word>
<word num="2">ከአሥሩ</word>
<word num="3">ከተማም</word>
<word num="4">ከኢየሩሳሌምም</word>
<word num="5">ከይሁዳም</word>
<word num="6">ከዮርዳኖስም</word>
<word num="7">ማዶ</word>
<word num="8">ብዙ</word>
<word num="9">ሕዝብ</word>
<word num="10">ተከተሉት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
</chapter>
<chapter num="5">
<verse num="1">
<word num="1">ሕዝቡንም</word>
<word num="2">አይቶ</word>
<word num="3">ወደ</word>
<word num="4">ተራራ</word>
<word num="5">ወጣ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="6">በተቀመጠም</word>
<word num="7">ጊዜ</word>
<word num="8">ደቀ</word>
<word num="9">መዛሙርቱ</word>
<word num="10">ወደ</word>
<word num="11">እርሱ</word>
<word num="12">ቀረቡ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="2">
<word num="1">አፉንም</word>
<word num="2">ከፍቶ</word>
<word num="3">አስተማራቸው</word>
<word num="4">እንዲህም</word>
<word num="5">አለ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="3">
<word num="1">በመንፈስ</word>
<word num="2">ድሆች</word>
<word num="3">የሆኑ</word>
<word num="4">ብፁዓን</word>
<word num="5">ናቸው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">መንግሥተ</word>
<word num="7">ሰማያት</word>
<word num="8">የእነርሱ</word>
<word num="9">ናትና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="4">
<word num="1">የሚያዝኑ</word>
<word num="2">ብፁዓን</word>
<word num="3">ናቸው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">መፅናናትን</word>
<word num="5">ያገኛሉና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="5">
<word num="1">የዋሆች</word>
<word num="2">ብፁዓን</word>
<word num="3">ናቸው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">ምድርን</word>
<word num="5">ይወርሳሉና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="6">
<word num="1">ጽድቅን</word>
<word num="2">የሚራቡና</word>
<word num="3">የሚጠሙ</word>
<word num="4">ብፁዓን</word>
<word num="5">ናቸው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">ይጠግባሉና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="7">
<word num="1">የሚምሩ</word>
<word num="2">ብፁዓን</word>
<word num="3">ናቸው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">ይማራሉና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="8">
<word num="1">ልበ</word>
<word num="2">ንጹሖች</word>
<word num="3">ብፁዓን</word>
<word num="4">ናቸው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">እግዚአብሔርን</word>
<word num="6">ያዩታልና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="9">
<word num="1">የሚያስተራርቁ</word>
<word num="2">ብፁዓን</word>
<word num="3">ናቸው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">የእግዚአብሔር</word>
<word num="5">ልጆች</word>
<word num="6">ይባላሉና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="10">
<word num="1">ስለ</word>
<word num="2">ጽድቅ</word>
<word num="3">የሚሰደዱ</word>
<word num="4">ብፁዓን</word>
<word num="5">ናቸው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">መንግሥተ</word>
<word num="7">ሰማያት</word>
<word num="8">የእነርሱ</word>
<word num="9">ናትና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="11">
<word num="1">ሲነቅፉአችሁና</word>
<word num="2">ሲያሳድዱአችሁ</word>
<word num="3">በእኔም</word>
<word num="4">ምክንያት</word>
<word num="5">ክፉውን</word>
<word num="6">ሁሉ</word>
<word num="7">በውሸት</word>
<word num="8">ሲናገሩባችሁ</word>
<word num="9">ብፁዓን</word>
<word num="10">ናችሁ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="12">
<word num="1">ዋጋችሁ</word>
<word num="2">በሰማያት</word>
<word num="3">ታላቅ</word>
<word num="4">ነውና</word>
<word num="5">ደስ</word>
<word num="6">ይበላችሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ሐሴትም</word>
<word num="8">አድርጉ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="9">ከእናንተ</word>
<word num="10">በፊት</word>
<word num="11">የነበሩትን</word>
<word num="12">ነቢያትን</word>
<word num="13">እንዲሁ</word>
<word num="14">አሳድደዋቸዋልና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="13">
<word num="1">እናንተ</word>
<word num="2">የምድር</word>
<word num="3">ጨው</word>
<word num="4">ናችሁ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="5">ጨው</word>
<word num="6">አልጫ</word>
<word num="7">ቢሆን</word>
<word num="8">ግን</word>
<word num="9">በምን</word>
<word num="10">ይጣፍጣል</word>
<punct>?</punct>
<word num="11">ወደ</word>
<word num="12">ውጭ</word>
<word num="13">ተጥሎ</word>
<word num="14">በሰው</word>
<word num="15">ከመረገጥ</word>
<word num="16">በቀር</word>
<word num="17">ወደ</word>
<word num="18">ፊት</word>
<word num="19">ለምንም</word>
<word num="20">አይጠቅምም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="14">
<word num="1">እናንተ</word>
<word num="2">የዓለም</word>
<word num="3">ብርሃን</word>
<word num="4">ናችሁ</word>
<punct>።</punct>
<word num="5">በተራራ</word>
<word num="6">ላይ</word>
<word num="7">ያለች</word>
<word num="8">ከተማ</word>
<word num="9">ልትሰወር</word>
<word num="10">አይቻላትም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="15">
<word num="1">መብራትንም</word>
<word num="2">አብርተው</word>
<word num="3">ከዕንቅብ</word>
<word num="4">በታች</word>
<word num="5">አይደለም</word>
<word num="6">እንጂ</word>
<word num="7">በመቅረዙ</word>
<word num="8">ላይ</word>
<word num="9">ያኖሩታል</word>
<word num="10">በቤት</word>
<word num="11">ላሉት</word>
<word num="12">ሁሉም</word>
<word num="13">ያበራል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="16">
<word num="1">መልካሙን</word>
<word num="2">ሥራችሁን</word>
<word num="3">አይተው</word>
<word num="4">በሰማያት</word>
<word num="5">ያለውን</word>
<word num="6">አባታችሁን</word>
<word num="7">እንዲያከብሩ</word>
<word num="8">ብርሃናችሁ</word>
<word num="9">እንዲሁ</word>
<word num="10">በሰው</word>
<word num="11">ፊት</word>
<word num="12">ይብራ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="17">
<word num="1">እኔ</word>
<word num="2">ሕግንና</word>
<word num="3">ነቢያትን</word>
<word num="4">ለመሻር</word>
<word num="5">የመጣሁ</word>
<word num="6">አይምሰላችሁ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">ልፈጽም</word>
<word num="8">እንጂ</word>
<word num="9">ለመሻር</word>
<word num="10">አልመጣሁም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="18">
<word num="1">እውነት</word>
<word num="2">እላችኋለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="3">ሰማይና</word>
<word num="4">ምድር</word>
<word num="5">እስኪያልፍ</word>
<word num="6">ድረስ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ከሕግ</word>
<word num="8">አንዲት</word>
<word num="9">የውጣ</word>
<word num="10">ወይም</word>
<word num="11">አንዲት</word>
<word num="12">ነጥብ</word>
<word num="13">ከቶ</word>
<word num="14">አታልፍም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="15">ሁሉ</word>
<word num="16">እስኪፈጸም</word>
<word num="17">ድረስ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="19">
<word num="1">እንግዲህ</word>
<word num="2">ከነዚህ</word>
<word num="3">ከሁሉ</word>
<word num="4">ካነሱት</word>
<word num="5">ትእዛዛት</word>
<word num="6">አንዲቱን</word>
<word num="7">የሚሽር</word>
<word num="8">ለሰውም</word>
<word num="9">እንዲሁ</word>
<word num="10">የሚያስተምር</word>
<word num="11">ማንም</word>
<word num="12">ሰው</word>
<word num="13">በመንግሥተ</word>
<word num="14">ሰማያት</word>
<word num="15">ከሁሉ</word>
<word num="16">ታናሽ</word>
<word num="17">ይባላል</word>
<punct>፤</punct>
<word num="18">የሚያደርግ</word>
<word num="19">ግን</word>
<word num="20">የሚያስተምርም</word>
<word num="21">ማንም</word>
<word num="22">ቢሆን</word>
<word num="23">እርሱ</word>
<word num="24">በመንግሥተ</word>
<word num="25">ሰማያት</word>
<word num="26">ታላቅ</word>
<word num="27">ይባላል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="20">
<word num="1">እላችኋለሁና</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">ጽድቃችሁ</word>
<word num="3">ከጻፎችና</word>
<word num="4">ከፈሪሳውያን</word>
<word num="5">ጽድቅ</word>
<word num="6">ካልበለጠ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ወደ</word>
<word num="8">መንግሥተ</word>
<word num="9">ሰማያት</word>
<word num="10">ከቶ</word>
<word num="11">አትገቡም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="21">
<word num="1">ለቀደሙት</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">አትግደል</word>
<word num="3">እንደ</word>
<word num="4">ተባለ</word>
<word num="5">ሰምታችኋል</word>
<punct>፤</punct>
<word num="6">የገደለም</word>
<word num="7">ሁሉ</word>
<word num="8">ፍርድ</word>
<word num="9">ይገባዋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="22">
<word num="1">እኔ</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">እላችኋለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">በወንድሙ</word>
<word num="5">ላይ</word>
<word num="6">የሚቆጣ</word>
<word num="7">ሁሉ</word>
<word num="8">ፍርድ</word>
<word num="9">ይገባዋል</word>
<punct>፤</punct>
<word num="10">ወንድሙንም</word>
<word num="11">ጨርቃም</word>
<word num="12">የሚለው</word>
<word num="13">ሁሉ</word>
<word num="14">የሸንጎ</word>
<word num="15">ፍርድ</word>
<word num="16">ይገባዋል</word>
<punct>፤</punct>
<word num="17">ደንቆሮ</word>
<word num="18">የሚለውም</word>
<word num="19">ሁሉ</word>
<word num="20">የገሃነመ</word>
<word num="21">እሳት</word>
<word num="22">ፍርድ</word>
<word num="23">ይገባዋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="23">
<word num="1">እንግዲህ</word>
<word num="2">መባህን</word>
<word num="3">በመሠዊያው</word>
<word num="4">ላይ</word>
<word num="5">ብታቀርብ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">በዚያም</word>
<word num="7">ወንድምህ</word>
<word num="8">አንዳች</word>
<word num="9">በአንተ</word>
<word num="10">ላይ</word>
<word num="11">እንዳለው</word>
<word num="12">ብታስብ</word>
<punct>፥</punct>
</verse>
<verse num="24">
<word num="1">በዚያ</word>
<word num="2">በመሠዊያው</word>
<word num="3">ፊት</word>
<word num="4">መባህን</word>
<word num="5">ትተህ</word>
<word num="6">ሂድ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">አስቀድመህም</word>
<word num="8">ከወንድምህ</word>
<word num="9">ጋር</word>
<word num="10">ታረቅ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="11">በኋላም</word>
<word num="12">መጥተህ</word>
<word num="13">መባህን</word>
<word num="14">አቅርብ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="25">
<word num="1">አብረኸው</word>
<word num="2">በመንገድ</word>
<word num="3">ሳለህ</word>
<word num="4">ከባላጋራህ</word>
<word num="5">ጋር</word>
<word num="6">ፈጥነህ</word>
<word num="7">ተስማማ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="8">ባላጋራ</word>
<word num="9">ለዳኛ</word>
<word num="10">እንዳይሰጥህ</word>
<word num="11">ዳኛም</word>
<word num="12">ለሎሌው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="13">ወደ</word>
<word num="14">ወህኒም</word>
<word num="15">ትጣላለህ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="26">
<word num="1">እውነት</word>
<word num="2">እልሃለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="3">የመጨረሻዋን</word>
<word num="4">ሳንቲም</word>
<word num="5">እስክትከፍል</word>
<word num="6">ድረስ</word>
<word num="7">ከቶ</word>
<word num="8">ከዚያ</word>
<word num="9">አትወጣም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="27">
<word num="1">አታመንዝር</word>
<word num="2">እንደ</word>
<word num="3">ተባለ</word>
<word num="4">ሰምታችኋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="28">
<word num="1">እኔ</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">እላችኋለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">ወደ</word>
<word num="5">ሴት</word>
<word num="6">ያየ</word>
<word num="7">ሁሉ</word>
<word num="8">የተመኛትም</word>
<word num="9">ያን</word>
<word num="10">ጊዜ</word>
<word num="11">በልቡ</word>
<word num="12">ከእርስዋ</word>
<word num="13">ጋር</word>
<word num="14">አመንዝሮአል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="29">
<word num="1">ቀኝ</word>
<word num="2">ዓይንህም</word>
<word num="3">ብታሰናክልህ</word>
<word num="4">አውጥተህ</word>
<word num="5">ከአንተ</word>
<word num="6">ጣላት</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">ሙሉ</word>
<word num="8">ሰውነትህ</word>
<word num="9">በገሃነም</word>
<word num="10">ከሚጣል</word>
<word num="11">ይልቅ</word>
<word num="12">ከአካላትህ</word>
<word num="13">አንድ</word>
<word num="14">ቢጠፋ</word>
<word num="15">ይሻልሃልና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="30">
<word num="1">ቀኝ</word>
<word num="2">እጅህም</word>
<word num="3">ብታሰናክልህ</word>
<word num="4">ቆርጠህ</word>
<word num="5">ከአንተ</word>
<word num="6">ጣላት</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">ሙሉ</word>
<word num="8">ሰውነትህ</word>
<word num="9">በገሃነም</word>
<word num="10">ከሚጣል</word>
<word num="11">ይልቅ</word>
<word num="12">ከአካላትህ</word>
<word num="13">አንድ</word>
<word num="14">ቢጠፋ</word>
<word num="15">ይሻላልና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="31">
<word num="1">ሚስቱን</word>
<word num="2">የሚፈታት</word>
<word num="3">ሁሉ</word>
<word num="4">የፍችዋን</word>
<word num="5">ጽሕፈት</word>
<word num="6">ይስጣት</word>
<word num="7">ተባለ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="32">
<word num="1">እኔ</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">እላችኋለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">ያለ</word>
<word num="5">ዝሙት</word>
<word num="6">ምክንያት</word>
<word num="7">ሚስቱን</word>
<word num="8">የሚፈታ</word>
<word num="9">ሁሉ</word>
<word num="10">አመንዝራ</word>
<word num="11">ያደርጋታል</word>
<punct>፥</punct>
<word num="12">የተፈታችውንም</word>
<word num="13">የሚያገባ</word>
<word num="14">ሁሉ</word>
<word num="15">ያመነዝራል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="33">
<word num="1">ደግሞ</word>
<word num="2">ለቀደሙት</word>
<punct>።</punct>
<word num="3">በውሸት</word>
<word num="4">አትማል</word>
<word num="5">ነገር</word>
<word num="6">ግን</word>
<word num="7">መሐላዎችህን</word>
<word num="8">ለጌታ</word>
<word num="9">ስጥ</word>
<word num="10">እንደተባለ</word>
<word num="11">ሰምታችኋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="34">
<word num="1">እኔ</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">እላችኋለሁ</word>
<punct>።</punct>
<word num="4">ከቶ</word>
<word num="5">አትማሉ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="6">በሰማይ</word>
<word num="7">አይሆንም</word>
<word num="8">የእግዚአብሔር</word>
<word num="9">ዙፋን</word>
<word num="10">ነውና</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="35">
<word num="1">በምድርም</word>
<word num="2">አይሆንም</word>
<word num="3">የእግሩ</word>
<word num="4">መረገጫ</word>
<word num="5">ናትና</word>
<punct>፤</punct>
<word num="6">በኢየሩሳሌምም</word>
<word num="7">አይሆንም</word>
<word num="8">የታላቁ</word>
<word num="9">ንጉሥ</word>
<word num="10">ከተማ</word>
<word num="11">ናትና</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="36">
<word num="1">በራስህም</word>
<word num="2">አትማል</word>
<punct>፥</punct>
<word num="3">አንዲቱን</word>
<word num="4">ጠጉር</word>
<word num="5">ነጭ</word>
<word num="6">ወይም</word>
<word num="7">ጥቁር</word>
<word num="8">ልታደርግ</word>
<word num="9">አትችልምና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="37">
<word num="1">ነገር</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">ቃላችሁ</word>
<word num="4">አዎን</word>
<word num="5">አዎን</word>
<word num="6">ወይም</word>
<word num="7">አይደለም</word>
<word num="8">አይደለም</word>
<word num="9">ይሁን</word>
<punct>፤</punct>
<word num="10">ከነዚህም</word>
<word num="11">የወጣ</word>
<word num="12">ከክፉው</word>
<word num="13">ነው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="38">
<word num="1">ዓይን</word>
<word num="2">ስለ</word>
<word num="3">ዓይን</word>
<word num="4">ጥርስም</word>
<word num="5">ስለ</word>
<word num="6">ጥርስ</word>
<word num="7">እንደ</word>
<word num="8">ተባለ</word>
<word num="9">ሰምታችኋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="39">
<word num="1">እኔ</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">እላችኋለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">ክፉውን</word>
<word num="5">አትቃወሙ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="6">ዳሩ</word>
<word num="7">ግን</word>
<word num="8">ቀኝ</word>
<word num="9">ጉንጭህን</word>
<word num="10">በጥፊ</word>
<word num="11">ለሚመታህ</word>
<word num="12">ሁሉ</word>
<word num="13">ሁለተኛውን</word>
<word num="14">ደግሞ</word>
<word num="15">አዙርለት</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="40">
<word num="1">እንዲከስህም</word>
<word num="2">እጀ</word>
<word num="3">ጠባብህንም</word>
<word num="4">እንዲወስድ</word>
<word num="5">ለሚወድ</word>
<word num="6">መጎናጸፊያህን</word>
<word num="7">ደግሞ</word>
<word num="8">ተውለት</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="41">
<word num="1">ማንም</word>
<word num="2">ሰው</word>
<word num="3">አንድ</word>
<word num="4">ምዕራፍ</word>
<word num="5">ትሄድ</word>
<word num="6">ዘንድ</word>
<word num="7">ቢያስገድድህ</word>
<word num="8">ሁለተኛውን</word>
<word num="9">ከእርሱ</word>
<word num="10">ጋር</word>
<word num="11">ሂድ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="42">
<word num="1">ለሚለምንህ</word>
<word num="2">ስጥ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="3">ከአንተም</word>
<word num="4">ይበደር</word>
<word num="5">ዘንድ</word>
<word num="6">ከሚወደው</word>
<word num="7">ፈቀቅ</word>
<word num="8">አትበል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="43">
<word num="1">ባልንጀራህን</word>
<word num="2">ውደድ</word>
<word num="3">ጠላትህንም</word>
<word num="4">ጥላ</word>
<word num="5">እንደ</word>
<word num="6">ተባለ</word>
<word num="7">ሰምታችኋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="44-45">
<word num="1">እኔ</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">እላችኋለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">በሰማያት</word>
<word num="5">ላለ</word>
<word num="6">አባታችሁ</word>
<word num="7">ልጆች</word>
<word num="8">ትሆኑ</word>
<word num="9">ዘንድ</word>
<word num="10">ጠላቶቻችሁን</word>
<word num="11">ውደዱ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="12">የሚረግሙአችሁንም</word>
<word num="13">መርቁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="14">ለሚጠሉአችሁም</word>
<word num="15">መልካም</word>
<word num="16">አድርጉ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="17">ስለሚያሳድዱአችሁም</word>
<word num="18">ጸልዩ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="19">እርሱ</word>
<word num="20">በክፎዎችና</word>
<word num="21">በበጎዎች</word>
<word num="22">ላይ</word>
<word num="23">ፀሐይን</word>
<word num="24">ያወጣልና</word>
<punct>፥</punct>
<word num="25">በጻድቃንና</word>
<word num="26">በኃጢአተኞችም</word>
<word num="27">ላይ</word>
<word num="28">ዝናቡን</word>
<word num="29">ያዘንባልና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="46">
<word num="1">የሚወዱአችሁን</word>
<word num="2">ብትወዱ</word>
<word num="3">ምን</word>
<word num="4">ዋጋ</word>
<word num="5">አላችሁ</word>
<punct>?</punct>
<word num="6">ቀራጮችስ</word>
<word num="7">ያንኑ</word>
<word num="8">ያደርጉ</word>
<word num="9">የለምን</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="47">
<word num="1">ወንድሞቻችሁንም</word>
<word num="2">ብቻ</word>
<word num="3">እጅ</word>
<word num="4">ብትነሡ</word>
<word num="5">ምን</word>
<word num="6">ብልጫ</word>
<word num="7">ታደርጋላችሁ</word>
<punct>?</punct>
<word num="8">አሕዛብስ</word>
<word num="9">ያንኑ</word>
<word num="10">ያደርጉ</word>
<word num="11">የለምን</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="48">
<word num="1">እንግዲህ</word>
<word num="2">የሰማዩ</word>
<word num="3">አባታችሁ</word>
<word num="4">ፍጹም</word>
<word num="5">እንደ</word>
<word num="6">ሆነ</word>
<word num="7">እናንተ</word>
<word num="8">ፍጹማን</word>
<word num="9">ሁኑ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
</chapter>
<chapter num="6">
<verse num="1">
<word num="1">ለሰዎች</word>
<word num="2">ትታዩ</word>
<word num="3">ዘንድ</word>
<word num="4">ምጽዋታችሁን</word>
<word num="5">በፊታቸው</word>
<word num="6">እንዳታደርጉ</word>
<word num="7">ተጠንቀቁ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="8">ያለዚያ</word>
<word num="9">በሰማያት</word>
<word num="10">ባለው</word>
<word num="11">አባታችሁ</word>
<word num="12">ዘንድ</word>
<word num="13">ዋጋ</word>
<word num="14">የላችሁም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="2">
<word num="1">እንግዲህ</word>
<word num="2">ምጽዋት</word>
<word num="3">ስታደርግ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">ግብዞች</word>
<word num="5">በሰው</word>
<word num="6">ዘንድ</word>
<word num="7">ሊከበሩ</word>
<word num="8">በምኩራብ</word>
<word num="9">በመንገድም</word>
<word num="10">እንደሚያደርጉ</word>
<word num="11">በፊትህ</word>
<word num="12">መለከት</word>
<word num="13">አታስነፋ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="14">እውነት</word>
<word num="15">እላችኋለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="16">ዋጋቸውን</word>
<word num="17">ተቀብለዋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="3-4">
<word num="1">አንተ</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">ምጽዋት</word>
<word num="4">ስታደርግ</word>
<word num="5">ምጽዋትህ</word>
<word num="6">በስውር</word>
<word num="7">እንዲሆን</word>
<word num="8">ቀኝህ</word>
<word num="9">የምትሠራውን</word>
<word num="10">ግራህ</word>
<word num="11">አትወቅ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="12">በስውር</word>
<word num="13">የሚያይ</word>
<word num="14">አባትህም</word>
<word num="15">በግልጥ</word>
<word num="16">ይከፍልሃል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="5">
<word num="1">ስትጸልዩም</word>
<word num="2">እንደ</word>
<word num="3">ግብዞች</word>
<word num="4">አትሁኑ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="5">ለሰው</word>
<word num="6">ይታዩ</word>
<word num="7">ዘንድ</word>
<word num="8">በምኩራብና</word>
<word num="9">በመንገድ</word>
<word num="10">ማዕዘን</word>
<word num="11">ቆመው</word>
<word num="12">መጸለይን</word>
<word num="13">ይወዳሉና</word>
<punct>፤</punct>
<word num="14">እውነት</word>
<word num="15">እላችኋለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="16">ዋጋቸውን</word>
<word num="17">ተቀብለዋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="6">
<word num="1">አንተ</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">ስትጸልይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">ወደ</word>
<word num="5">እልፍኝህ</word>
<word num="6">ግባ</word>
<word num="7">መዝጊያህንም</word>
<word num="8">ዘግተህ</word>
<word num="9">በስውር</word>
<word num="10">ላለው</word>
<word num="11">አባትህ</word>
<word num="12">ጸልይ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="13">በስውር</word>
<word num="14">የሚያይ</word>
<word num="15">አባትህም</word>
<word num="16">በግልጥ</word>
<word num="17">ይከፍልሃል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="7">
<word num="1">አሕዛብም</word>
<word num="2">በመናገራቸው</word>
<word num="3">ብዛት</word>
<word num="4">እንዲሰሙ</word>
<word num="5">ይመስላቸዋልና</word>
<word num="6">ስትጸልዩ</word>
<word num="7">እንደ</word>
<word num="8">እነርሱ</word>
<word num="9">በከንቱ</word>
<word num="10">አትድገሙ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="8">
<word num="1">ስለዚህ</word>
<word num="2">አትምሰሉአቸው</word>
<punct>፤</punct>
<word num="3">ሳትለምኑት</word>
<word num="4">አባታችሁ</word>
<word num="5">የሚያስፈልጋችሁን</word>
<word num="6">ያውቃልና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="9">
<word num="1">እንግዲህ</word>
<word num="2">እናንተስ</word>
<word num="3">እንዲህ</word>
<word num="4">ጸልዩ</word>
<punct>።</punct>
<word num="5">በሰማያት</word>
<word num="6">የምትኖር</word>
<word num="7">አባታችን</word>
<word num="8">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
</verse>
<verse num="10">
<word num="1">ስምህ</word>
<word num="2">ይቀደስ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="3">መንግሥትህ</word>
<word num="4">ትምጣ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="5">ፈቃድህ</word>
<word num="6">በሰማይ</word>
<word num="7">እንደ</word>
<word num="8">ሆነች</word>
<word num="9">እንዲሁ</word>
<word num="10">በምድር</word>
<word num="11">ትሁን</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="11">
<word num="1">የዕለት</word>
<word num="2">እንጀራችንን</word>
<word num="3">ዛሬ</word>
<word num="4">ስጠን</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="12">
<word num="1">እኛም</word>
<word num="2">ደግሞ</word>
<word num="3">የበደሉንን</word>
<word num="4">ይቅር</word>
<word num="5">እንደምንል</word>
<word num="6">በደላችንን</word>
<word num="7">ይቅር</word>
<word num="8">በለን</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="13">
<word num="1">ከክፉም</word>
<word num="2">አድነን</word>
<word num="3">እንጂ</word>
<word num="4">ወደ</word>
<word num="5">ፈተና</word>
<word num="6">አታግባን</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">መንግሥት</word>
<word num="8">ያንተ</word>
<word num="9">ናትና</word>
<word num="10">ኃይልም</word>
<word num="11">ክብርም</word>
<word num="12">ለዘለዓለሙ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="13">አሜን</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="14">
<word num="1">ለሰዎች</word>
<word num="2">ኃጢአታቸውን</word>
<word num="3">ይቅር</word>
<word num="4">ብትሉ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">የሰማዩ</word>
<word num="6">አባታችሁ</word>
<word num="7">እናንተን</word>
<word num="8">ደግሞ</word>
<word num="9">ይቅር</word>
<word num="10">ይላችኋልና</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="15">
<word num="1">ለሰዎች</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">ኃጢአታቸውን</word>
<word num="4">ይቅር</word>
<word num="5">ባትሉ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">አባታችሁም</word>
<word num="7">ኃጢአታችሁን</word>
<word num="8">ይቅር</word>
<word num="9">አይላችሁም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="16">
<word num="1">ስትጦሙም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="2">እንደ</word>
<word num="3">ግብዞች</word>
<word num="4">አትጠውልጉ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="5">ለሰዎች</word>
<word num="6">እንደ</word>
<word num="7">ጦመኛ</word>
<word num="8">ሊታዩ</word>
<word num="9">ፊታቸውን</word>
<word num="10">ያጠፋሉና</word>
<punct>፤</punct>
<word num="11">እውነት</word>
<word num="12">እላችኋለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="13">ዋጋቸውን</word>
<word num="14">ተቀብለዋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="17-18">
<word num="1">አንተ</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">ስትጦም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">በስውር</word>
<word num="5">ላለው</word>
<word num="6">አባትህ</word>
<word num="7">እንጂ</word>
<word num="8">እንደ</word>
<word num="9">ጦመኛ</word>
<word num="10">ለሰዎች</word>
<word num="11">እንዳትታይ</word>
<word num="12">ራስህን</word>
<word num="13">ተቀባ</word>
<word num="14">ፊትህንም</word>
<word num="15">ታጠብ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="16">በስውር</word>
<word num="17">የሚያይ</word>
<word num="18">አባትህም</word>
<word num="19">በግልጥ</word>
<word num="20">ይከፍልሃል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="19">
<word num="1">ብልና</word>
<word num="2">ዝገት</word>
<word num="3">በሚያጠፉት</word>
<word num="4">ሌቦችም</word>
<word num="5">ቆፍረው</word>
<word num="6">በሚሠርቁት</word>
<word num="7">ዘንድ</word>
<word num="8">ለእናንተ</word>
<word num="9">በምድር</word>
<word num="10">ላይ</word>
<word num="11">መዝገብ</word>
<word num="12">አትሰብስቡ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="20">
<word num="1">ነገር</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">ብልም</word>
<word num="4">ዝገትም</word>
<word num="5">በማያጠፉት</word>
<word num="6">ሌቦችም</word>
<word num="7">ቆፍረው</word>
<word num="8">በማይሠርቁት</word>
<word num="9">ዘንድ</word>
<word num="10">ለእናንተ</word>
<word num="11">በሰማይ</word>
<word num="12">መዝገብ</word>
<word num="13">ሰብስቡ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="21">
<word num="1">መዝገብህ</word>
<word num="2">ባለበት</word>
<word num="3">ልብህ</word>
<word num="4">ደግሞ</word>
<word num="5">በዚያ</word>
<word num="6">ይሆናልና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="22">
<word num="1">የሰውነት</word>
<word num="2">መብራት</word>
<word num="3">ዓይን</word>
<word num="4">ናት</word>
<punct>።</punct>
<word num="5">ዓይንህ</word>
<word num="6">እንግዲህ</word>
<word num="7">ጤናማ</word>
<word num="8">ብትሆን</word>
<punct>፥</punct>
<word num="9">ሰውነትህ</word>
<word num="10">ሁሉ</word>
<word num="11">ብሩህ</word>
<word num="12">ይሆናል</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="23">
<word num="1">ዓይንህ</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">ታማሚ</word>
<word num="4">ብትሆን</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">ሰውነትህ</word>
<word num="6">ሁሉ</word>
<word num="7">የጨለመ</word>
<word num="8">ይሆናል</word>
<punct>።</punct>
<word num="9">እንግዲህ</word>
<word num="10">በአንተ</word>
<word num="11">ያለው</word>
<word num="12">ብርሃን</word>
<word num="13">ጨለማ</word>
<word num="14">ከሆነ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="15">ጨለማውስ</word>
<word num="16">እንዴት</word>
<word num="17">ይበረታ!</word>
</verse>
<verse num="24">
<word num="1">ለሁለት</word>
<word num="2">ጌቶች</word>
<word num="3">መገዛት</word>
<word num="4">የሚቻለው</word>
<word num="5">ማንም</word>
<word num="6">የለም</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">ወይም</word>
<word num="8">አንዱን</word>
<word num="9">ይጠላል</word>
<word num="10">ሁለተኛውንም</word>
<word num="11">ይወዳል</word>
<punct>፤</punct>
<word num="12">ወይም</word>
<word num="13">ወደ</word>
<word num="14">አንዱ</word>
<word num="15">ይጠጋል</word>
<word num="16">ሁለተኛውንም</word>
<word num="17">ይንቃል</word>
<punct>፤</punct>
<word num="18">ለእግዚአብሔርና</word>
<word num="19">ለገንዘብ</word>
<word num="20">መገዛት</word>
<word num="21">አትችሉም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="25">
<word num="1">ስለዚህ</word>
<word num="2">እላችኋለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="3">ስለ</word>
<word num="4">ነፍሳችሁ</word>
<word num="5">በምትበሉትና</word>
<word num="6">በምትጠጡት</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ወይም</word>
<word num="8">ስለ</word>
<word num="9">ሰውነታችሁ</word>
<word num="10">በምትለብሱት</word>
<word num="11">አትጨነቁ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="12">ነፍስ</word>
<word num="13">ከመብል</word>
<word num="14">ሰውነትም</word>
<word num="15">ከልብስ</word>
<word num="16">አይበልጥምን</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="26">
<word num="1">ወደ</word>
<word num="2">ሰማይ</word>
<word num="3">ወፎች</word>
<word num="4">ተመልከቱ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="5">አይዘሩም</word>
<word num="6">አያጭዱምም</word>
<word num="7">በጎተራም</word>
<word num="8">አይከቱም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="9">የሰማዩ</word>
<word num="10">አባታችሁም</word>
<word num="11">ይመግባቸዋል</word>
<punct>፤</punct>
<word num="12">እናንተ</word>
<word num="13">ከእነርሱ</word>
<word num="14">እጅግ</word>
<word num="15">አትበልጡምን</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="27">
<word num="1">ከእናንተ</word>
<word num="2">ተጨንቆ</word>
<word num="3">በቁመቱ</word>
<word num="4">ላይ</word>
<word num="5">አንድ</word>
<word num="6">ክንድ</word>
<word num="7">መጨመር</word>
<word num="8">የሚችል</word>
<word num="9">ማን</word>
<word num="10">ነው</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="28">
<word num="1">ስለ</word>
<word num="2">ልብስስ</word>
<word num="3">ስለ</word>
<word num="4">ምን</word>
<word num="5">ትጨነቃላችሁ</word>
<punct>?</punct>
<word num="6">የሜዳ</word>
<word num="7">አበቦች</word>
<word num="8">እንዴት</word>
<word num="9">እንዲያድጉ</word>
<word num="10">ልብ</word>
<word num="11">አድርጋችሁ</word>
<word num="12">ተመልከቱ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="29">
<word num="1">አይደክሙም</word>
<word num="2">አይፈትሉምም</word>
<punct>፤</punct>
<word num="3">ነገር</word>
<word num="4">ግን</word>
<word num="5">እላችኋለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">ሰሎሞንስ</word>
<word num="7">እንኳ</word>
<word num="8">በክብሩ</word>
<word num="9">ሁሉ</word>
<word num="10">ከነዚህ</word>
<word num="11">እንደ</word>
<word num="12">አንዱ</word>
<word num="13">አልለበሰም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="30">
<word num="1">እግዚአብሔር</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">ዛሬ</word>
<word num="4">ያለውን</word>
<word num="5">ነገም</word>
<word num="6">ወደ</word>
<word num="7">እቶን</word>
<word num="8">የሚጣለውን</word>
<word num="9">የሜዳን</word>
<word num="10">ሣር</word>
<word num="11">እንዲህ</word>
<word num="12">የሚያለብሰው</word>
<word num="13">ከሆነ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="14">እናንተ</word>
<word num="15">እምነት</word>
<word num="16">የጎደላችሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="17">እናንተንማ</word>
<word num="18">ይልቁን</word>
<word num="19">እንዴት</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="31">
<word num="1">እንግዲህ</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">ምን</word>
<word num="3">እንበላለን</word>
<punct>?</punct>
<word num="4">ምንስ</word>
<word num="5">እንጠጣለን</word>
<punct>?</punct>
<word num="6">ምንስ</word>
<word num="7">እንለብሳለን</word>
<punct>?</punct>
<word num="8">ብላችሁ</word>
<word num="9">አትጨነቁ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="32">
<word num="1">ይህንስ</word>
<word num="2">ሁሉ</word>
<word num="3">አሕዛብ</word>
<word num="4">ይፈልጋሉ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="5">ይህ</word>
<word num="6">ሁሉ</word>
<word num="7">እንዲያስፈልጋችሁ</word>
<word num="8">የሰማዩ</word>
<word num="9">አባታችሁ</word>
<word num="10">ያውቃልና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="33">
<word num="1">ነገር</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">አስቀድማችሁ</word>
<word num="4">የእግዚአብሔርን</word>
<word num="5">መንግሥት</word>
<word num="6">ጽድቁንም</word>
<word num="7">ፈልጉ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="8">ይህም</word>
<word num="9">ሁሉ</word>
<word num="10">ይጨመርላችኋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="34">
<word num="1">ነገ</word>
<word num="2">ለራሱ</word>
<word num="3">ይጨነቃልና</word>
<word num="4">ለነገ</word>
<word num="5">አትጨነቁ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="6">ለቀኑ</word>
<word num="7">ክፋቱ</word>
<word num="8">ይበቃዋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
</chapter>
<chapter num="7">
<verse num="1-2">
<word num="1">እንዳይፈረድባችሁ</word>
<word num="2">አትፍረዱ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="3">በምትፈርዱበት</word>
<word num="4">ፍርድ</word>
<word num="5">ይፈረድባችኋልና</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">በምትሰፍሩበትም</word>
<word num="7">መስፈሪያ</word>
<word num="8">ይሰፈርባችኋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="3">
<word num="1">በወንድምህም</word>
<word num="2">ዓይን</word>
<word num="3">ያለውን</word>
<word num="4">ጉድፍ</word>
<word num="5">ስለምን</word>
<word num="6">ታያለህ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">በዓይንህ</word>
<word num="8">ግን</word>
<word num="9">ያለውን</word>
<word num="10">ምሰሶ</word>
<word num="11">ስለ</word>
<word num="12">ምን</word>
<word num="13">አትመለከትም</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="4">
<word num="1">ወይም</word>
<word num="2">ወንድምህን</word>
<punct>።</punct>
<word num="3">ከዓይንህ</word>
<word num="4">ጉድፍ</word>
<word num="5">ላውጣ</word>
<word num="6">ፍቀድልኝ</word>
<word num="7">እንዴትስ</word>
<word num="8">ትለዋለህ</word>
<punct>?</punct>
<word num="9">እነሆም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="10">በዓይንህ</word>
<word num="11">ምሰሶ</word>
<word num="12">አለ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="5">
<word num="1">አንተ</word>
<word num="2">ግብዝ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="3">አስቀድመህ</word>
<word num="4">ከዓይንህ</word>
<word num="5">ምሰሶውን</word>
<word num="6">አውጣ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ከዚያም</word>
<word num="8">በኋላ</word>
<word num="9">ከወንድምህ</word>
<word num="10">ዓይን</word>
<word num="11">ጉድፉን</word>
<word num="12">ታወጣ</word>
<word num="13">ዘንድ</word>
<word num="14">አጥርተህ</word>
<word num="15">ታያለህ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="6">
<word num="1">በእግራቸው</word>
<word num="2">እንዳይረግጡት</word>
<word num="3">ተመልሰውም</word>
<word num="4">እንዳይነክሱአችሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">የተቀደሰውን</word>
<word num="6">ለውሾች</word>
<word num="7">አትስጡ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="8">ዕንቁዎቻችሁንም</word>
<word num="9">በእሪያዎች</word>
<word num="10">ፊት</word>
<word num="11">አትጣሉ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="7">
<word num="1">ለምኑ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="2">ይሰጣችሁማል</word>
<punct>፤</punct>
<word num="3">ፈልጉ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">ታገኙማላችሁ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="5">መዝጊያን</word>
<word num="6">አንኳኩ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ይከፈትላችሁማል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="8">
<word num="1">የሚለምነው</word>
<word num="2">ሁሉ</word>
<word num="3">ይቀበላልና</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">የሚፈልገውም</word>
<word num="5">ያገኛል</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">መዝጊያንም</word>
<word num="7">ለሚያንኳኳ</word>
<word num="8">ይከፈትለታል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="9">
<word num="1">ወይስ</word>
<word num="2">ከእናንተ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="3">ልጁ</word>
<word num="4">እንጀራ</word>
<word num="5">ቢለምነው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">ድንጋይን</word>
<word num="7">የሚሰጠው</word>
<word num="8">ከእናንተ</word>
<word num="9">ማን</word>
<word num="10">ሰው</word>
<word num="11">ነው</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="10">
<word num="1">ዓሣስ</word>
<word num="2">ቢለምነው</word>
<word num="3">እባብን</word>
<word num="4">ይሰጠዋልን</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="11">
<word num="1">እንኪያስ</word>
<word num="2">እናንተ</word>
<word num="3">ክፉዎች</word>
<word num="4">ስትሆኑ</word>
<word num="5">ለልጆቻችሁ</word>
<word num="6">መልካም</word>
<word num="7">ስጦታ</word>
<word num="8">መስጠትን</word>
<word num="9">ካወቃችሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="10">በሰማያት</word>
<word num="11">ያለው</word>
<word num="12">አባታችሁ</word>
<word num="13">ለሚለምኑት</word>
<word num="14">እንዴት</word>
<word num="15">አብልጦ</word>
<word num="16">መልካም</word>
<word num="17">ነገርን</word>
<word num="18">ይሰጣቸው</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="12">
<word num="1">እንግዲህ</word>
<word num="2">ሰዎች</word>
<word num="3">ሊያደርጉላችሁ</word>
<word num="4">የምትወዱትን</word>
<word num="5">ሁሉ</word>
<word num="6">እናንተ</word>
<word num="7">ደግሞ</word>
<word num="8">እንዲሁ</word>
<word num="9">አድርጉላቸው</word>
<punct>፤</punct>
<word num="10">ሕግም</word>
<word num="11">ነቢያትም</word>
<word num="12">ይህ</word>
<word num="13">ነውና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="13">
<word num="1">በጠበበው</word>
<word num="2">ደጅ</word>
<word num="3">ግቡ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="4">ወደ</word>
<word num="5">ጥፋት</word>
<word num="6">የሚወስደው</word>
<word num="7">ደጅ</word>
<word num="8">ሰፊ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="9">መንገዱም</word>
<word num="10">ትልቅ</word>
<word num="11">ነውና</word>
<punct>፥</punct>
<word num="12">ወደ</word>
<word num="13">እርሱም</word>
<word num="14">የሚገቡ</word>
<word num="15">ብዙዎች</word>
<word num="16">ናቸው</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="14">
<word num="1">ወደ</word>
<word num="2">ሕይወት</word>
<word num="3">የሚወስደው</word>
<word num="4">ደጅ</word>
<word num="5">የጠበበ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">መንገዱም</word>
<word num="7">የቀጠነ</word>
<word num="8">ነውና</word>
<punct>፥</punct>
<word num="9">የሚያገኙትም</word>
<word num="10">ጥቂቶች</word>
<word num="11">ናቸው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="15">
<word num="1">የበግ</word>
<word num="2">ለምድ</word>
<word num="3">ለብሰው</word>
<word num="4">ከሚመጡባችሁ</word>
<word num="5">በውሥጣቸው</word>
<word num="6">ግን</word>
<word num="7">ነጣቂዎች</word>
<word num="8">ተኵላዎች</word>
<word num="9">ከሆኑ</word>
<word num="10">ከሐሰተኞች</word>
<word num="11">ነቢያት</word>
<word num="12">ተጠንቀቁ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="16">
<word num="1">ከፍሬያቸው</word>
<word num="2">ታውቋቸዋላችሁ</word>
<punct>።</punct>
<word num="3">ከእሾህ</word>
<word num="4">ወይን</word>
<word num="5">ከኩርንችትስ</word>
<word num="6">በለስ</word>
<word num="7">ይለቀማልን</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="17">
<word num="1">እንዲሁ</word>
<word num="2">መልካም</word>
<word num="3">ዛፍ</word>
<word num="4">ሁሉ</word>
<word num="5">መልካም</word>
<word num="6">ፍሬ</word>
<word num="7">ያደርጋል</word>
<punct>፥</punct>
<word num="8">ክፉም</word>
<word num="9">ዛፍ</word>
<word num="10">ክፉ</word>
<word num="11">ፍሬ</word>
<word num="12">ያደርጋል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="18">
<word num="1">መልካም</word>
<word num="2">ዛፍ</word>
<word num="3">ክፉ</word>
<word num="4">ፍሬ</word>
<word num="5">ማፍራት</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">ወይም</word>
<word num="7">ክፉ</word>
<word num="8">ዛፍ</word>
<word num="9">መልካም</word>
<word num="10">ፍሬ</word>
<word num="11">ማፍራት</word>
<word num="12">አይቻለውም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="19">
<word num="1">መልካም</word>
<word num="2">ፍሬ</word>
<word num="3">የማያደርግ</word>
<word num="4">ዛፍ</word>
<word num="5">ሁሉ</word>
<word num="6">ይቆረጣል</word>
<word num="7">ወደ</word>
<word num="8">እሳትም</word>
<word num="9">ይጣላል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="20">
<word num="1">ስለዚህም</word>
<word num="2">ከፍሬያቸው</word>
<word num="3">ታውቋቸዋላችሁ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="21">
<word num="1">በሰማያት</word>
<word num="2">ያለውን</word>
<word num="3">የአባቴን</word>
<word num="4">ፈቃድ</word>
<word num="5">የሚያደርግ</word>
<word num="6">እንጂ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ጌታ</word>
<word num="8">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="9">ጌታ</word>
<word num="10">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="11">የሚለኝ</word>
<word num="12">ሁሉ</word>
<word num="13">መንግሥተ</word>
<word num="14">ሰማያት</word>
<word num="15">የሚገባ</word>
<word num="16">አይደለም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="22">
<word num="1">በዚያ</word>
<word num="2">ቀን</word>
<word num="3">ብዙዎች</word>
<punct>።</punct>
<word num="4">ጌታ</word>
<word num="5">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">ጌታ</word>
<word num="7">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="8">በስምህ</word>
<word num="9">ትንቢት</word>
<word num="10">አልተናገርንምን</word>
<punct>፥</punct>
<word num="11">በስምህስ</word>
<word num="12">አጋንንትን</word>
<word num="13">አላወጣንምን</word>
<punct>፥</punct>
<word num="14">በስምህስ</word>
<word num="15">ብዙ</word>
<word num="16">ተአምራትን</word>
<word num="17">አላደረግንምን</word>
<punct>?</punct>
<word num="18">ይሉኛል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="23">
<word num="1">የዚያን</word>
<word num="2">ጊዜም</word>
<punct>።</punct>
<word num="3">ከቶ</word>
<word num="4">አላወቅኋችሁም</word>
<punct>፤</punct>
<word num="5">እናንተ</word>
<word num="6">ዓመፀኞች</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ከእኔ</word>
<word num="8">ራቁ</word>
<word num="9">ብዬ</word>
<word num="10">እመሰክርባቸዋለሁ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="24">
<word num="1">ስለዚህ</word>
<word num="2">ይህን</word>
<word num="3">ቃሌን</word>
<word num="4">ሰምቶ</word>
<word num="5">የሚያደርገው</word>
<word num="6">ሁሉ</word>
<word num="7">ቤቱን</word>
<word num="8">በዓለት</word>
<word num="9">ላይ</word>
<word num="10">የሠራ</word>
<word num="11">ልባም</word>
<word num="12">ሰውን</word>
<word num="13">ይመስላል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="25">
<word num="1">ዝናብም</word>
<word num="2">ወረደ</word>
<word num="3">ጎርፍም</word>
<word num="4">መጣ</word>
<word num="5">ነፋስም</word>
<word num="6">ነፈሰ</word>
<word num="7">ያንም</word>
<word num="8">ቤት</word>
<word num="9">ገፋው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="10">በዓለት</word>
<word num="11">ላይም</word>
<word num="12">ስለ</word>
<word num="13">ተመሠረተ</word>
<word num="14">አልወደቀም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="26">
<word num="1">ይህንም</word>
<word num="2">ቃሌን</word>
<word num="3">ሰምቶ</word>
<word num="4">የማያደርገው</word>
<word num="5">ሰው</word>
<word num="6">ሁሉ</word>
<word num="7">ቤቱን</word>
<word num="8">በአሸዋ</word>
<word num="9">ላይ</word>
<word num="10">የሠራ</word>
<word num="11">ሰነፍ</word>
<word num="12">ሰውን</word>
<word num="13">ይመስላል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="27">
<word num="1">ዝናብም</word>
<word num="2">ወረደ</word>
<word num="3">ጎርፍም</word>
<word num="4">መጣ</word>
<word num="5">ነፋስም</word>
<word num="6">ነፈሰ</word>
<word num="7">ያንም</word>
<word num="8">ቤት</word>
<word num="9">መታው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="10">ወደቀም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="11">አወዳደቁም</word>
<word num="12">ታላቅ</word>
<word num="13">ሆነ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="28">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">ይህን</word>
<word num="3">ነገር</word>
<word num="4">በጨረሰ</word>
<word num="5">ጊዜ</word>
<word num="6">ሕዝቡ</word>
<word num="7">በትምህርቱ</word>
<word num="8">ተገረሙ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="9">እንደ</word>
<word num="10">ጻፎቻቸው</word>
<word num="11">ሳይሆን</word>
</verse>
<verse num="29">
<word num="1">እንደ</word>
<word num="2">ባለ</word>
<word num="3">ሥልጣን</word>
<word num="4">ያስተምራቸው</word>
<word num="5">ነበርና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
</chapter>
<chapter num="8">
<verse num="1">
<word num="1">ከተራራም</word>
<word num="2">በወረደ</word>
<word num="3">ጊዜ</word>
<word num="4">ብዙ</word>
<word num="5">ሕዝብ</word>
<word num="6">ተከተሉት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="2">
<word num="1">እነሆም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="2">ለምጻም</word>
<word num="3">ቀርቦ</word>
<punct>።</punct>
<word num="4">ጌታ</word>
<word num="5">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">ብትወድስ</word>
<word num="7">ልታነጻኝ</word>
<word num="8">ትችላለህ</word>
<word num="9">እያለ</word>
<word num="10">ሰገደለት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="3">
<word num="1">እጁንም</word>
<word num="2">ዘርግቶ</word>
<word num="3">ዳሰሰውና</word>
<punct>።</punct>
<word num="4">እወዳለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">ንጻ</word>
<word num="6">አለው</word>
<punct>።</punct>
<word num="7">ወዲያውም</word>
<word num="8">ለምጹ</word>
<word num="9">ነጻ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="4">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">ለማንም</word>
<word num="3">እንዳትናገር</word>
<word num="4">ተጠንቀቅ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">ነገር</word>
<word num="6">ግን</word>
<word num="7">ሄደህ</word>
<word num="8">ራስህን</word>
<word num="9">ለካህን</word>
<word num="10">አሳይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="11">ለእነርሱም</word>
<word num="12">ምስክር</word>
<word num="13">እንዲሆን</word>
<word num="14">ሙሴ</word>
<word num="15">ያዘዘውን</word>
<word num="16">መባ</word>
<word num="17">አቅርብ</word>
<word num="18">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="5">
<word num="1">ወደ</word>
<word num="2">ቅፍርናሆምም</word>
<word num="3">በገባ</word>
<word num="4">ጊዜ</word>
<word num="5">የመቶ</word>
<word num="6">አለቃ</word>
<word num="7">ወደ</word>
<word num="8">እርሱ</word>
<word num="9">ቀርቦ</word>
<punct>።</punct>
<word num="10">ጌታ</word>
<word num="11">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
</verse>
<verse num="6">
<word num="1">ብላቴናዬ</word>
<word num="2">ሽባ</word>
<word num="3">ሆኖ</word>
<word num="4">እጅግ</word>
<word num="5">እየተሣቀየ</word>
<word num="6">በቤት</word>
<word num="7">ተኝቶአል</word>
<word num="8">ብሎ</word>
<word num="9">ለመነው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="7">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">እኔ</word>
<word num="3">መጥቼ</word>
<word num="4">እፈውሰዋለሁ</word>
<word num="5">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="8">
<word num="1">የመቶ</word>
<word num="2">አለቃውም</word>
<word num="3">መልሶ</word>
<punct>።</punct>
<word num="4">ጌታ</word>
<word num="5">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">በቤቴ</word>
<word num="7">ጣራ</word>
<word num="8">ከታች</word>
<word num="9">ልትገባ</word>
<word num="10">አይገባኝም</word>
<punct>፤</punct>
<word num="11">ነገር</word>
<word num="12">ግን</word>
<word num="13">ቃል</word>
<word num="14">ብቻ</word>
<word num="15">ተናገር</word>
<punct>፥</punct>
<word num="16">ብላቴናዬም</word>
<word num="17">ይፈወሳል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="9">
<word num="1">እኔ</word>
<word num="2">ደግሞ</word>
<word num="3">ለሌሎች</word>
<word num="4">ተገዥ</word>
<word num="5">ነኝና</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">ከእኔም</word>
<word num="7">በታች</word>
<word num="8">ጭፍራ</word>
<word num="9">አለኝ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="10">አንዱንም</word>
<punct>።</punct>
<word num="11">ሂድ</word>
<word num="12">ብለው</word>
<word num="13">ይሄዳል</word>
<punct>፥</punct>
<word num="14">ሌላውንም</word>
<punct>።</punct>
<word num="15">ና</word>
<word num="16">ብለው</word>
<word num="17">ይመጣል</word>
<punct>፥</punct>
<word num="18">ባሪያዬንም</word>
<punct>።</punct>
<word num="19">ይህን</word>
<word num="20">አድርግ</word>
<word num="21">ብለው</word>
<word num="22">ያደርጋል</word>
<word num="23">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="10">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">ሰምቶ</word>
<word num="3">ተደነቀና</word>
<word num="4">ለተከተሉት</word>
<word num="5">እንዲህ</word>
<word num="6">አለ</word>
<punct>።</punct>
<word num="7">እውነት</word>
<word num="8">እላችኋለሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="9">በእስራኤል</word>
<word num="10">እንኳ</word>
<word num="11">እንዲህ</word>
<word num="12">ያለ</word>
<word num="13">ትልቅ</word>
<word num="14">እምነት</word>
<word num="15">አላገኘሁም</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="11">
<word num="1">እላችኋለሁም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="2">ብዙዎች</word>
<word num="3">ከምሥራቅና</word>
<word num="4">ከምዕራብ</word>
<word num="5">ይመጣሉ</word>
<word num="6">ከአብርሃምና</word>
<word num="7">ከይስሐቅ</word>
<word num="8">ከያዕቆብም</word>
<word num="9">ጋር</word>
<word num="10">በመንግሥተ</word>
<word num="11">ሰማያት</word>
<word num="12">ይቀመጣሉ</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="12">
<word num="1">የመንግሥት</word>
<word num="2">ልጆች</word>
<word num="3">ግን</word>
<word num="4">በውጭ</word>
<word num="5">ወደ</word>
<word num="6">አለው</word>
<word num="7">ጨለማ</word>
<word num="8">ይጣላሉ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="9">በዚያ</word>
<word num="10">ልቅሶና</word>
<word num="11">ጥርስ</word>
<word num="12">ማፋጨት</word>
<word num="13">ይሆናል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="13">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">ለመቶ</word>
<word num="3">አለቃ</word>
<punct>።</punct>
<word num="4">ሂድና</word>
<word num="5">እንዳመንህ</word>
<word num="6">ይሁንልህ</word>
<word num="7">አለው</word>
<punct>።</punct>
<word num="8">ብላቴናውም</word>
<word num="9">በዚያች</word>
<word num="10">ሰዓት</word>
<word num="11">ተፈወሰ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="14">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">ወደ</word>
<word num="3">ጴጥሮስ</word>
<word num="4">ቤት</word>
<word num="5">ገብቶ</word>
<word num="6">አማቱን</word>
<word num="7">በንዳድ</word>
<word num="8">ታማ</word>
<word num="9">ተኝታ</word>
<word num="10">አያት</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="15">
<word num="1">እጅዋንም</word>
<word num="2">ዳሰሰ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="3">ንዳዱም</word>
<word num="4">ለቀቃት</word>
<punct>፤</punct>
<word num="5">ተነሥታም</word>
<word num="6">አገለገለቻቸው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="16-17">
<word num="1">በመሸም</word>
<word num="2">ጊዜ</word>
<word num="3">አጋንንት</word>
<word num="4">ያደረባቸውን</word>
<word num="5">ብዙዎችን</word>
<word num="6">ወደ</word>
<word num="7">እርሱ</word>
<word num="8">አመጡ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="9">በነቢዩ</word>
<word num="10">በኢሳይያስ</word>
<punct>።</punct>
<word num="11">እርሱ</word>
<word num="12">ድካማችንን</word>
<word num="13">ተቀበለ</word>
<word num="14">ደዌያችንንም</word>
<word num="15">ተሸከመ</word>
<word num="16">የተባለው</word>
<word num="17">ይፈጸም</word>
<word num="18">ዘንድ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="19">መናፍስትን</word>
<word num="20">በቃሉ</word>
<word num="21">አወጣ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="22">የታመሙትንም</word>
<word num="23">ሁሉ</word>
<word num="24">ፈወሰ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="18">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">ብዙ</word>
<word num="3">ሰዎች</word>
<word num="4">ሲከቡት</word>
<word num="5">አይቶ</word>
<word num="6">ወደ</word>
<word num="7">ማዶ</word>
<word num="8">እንዲሻገሩ</word>
<word num="9">አዘዘ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="19">
<word num="1">አንድ</word>
<word num="2">ጻፊም</word>
<word num="3">ቀርቦ</word>
<punct>።</punct>
<word num="4">መምህር</word>
<word num="5">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">ወደምትሄድበት</word>
<word num="7">ሁሉ</word>
<word num="8">እከተልሃለሁ</word>
<word num="9">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="20">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">ለቀበሮዎች</word>
<word num="3">ጉድጓድ</word>
<word num="4">ለሰማይም</word>
<word num="5">ወፎች</word>
<word num="6">መሳፈሪያ</word>
<word num="7">አላቸው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="8">ለሰው</word>
<word num="9">ልጅ</word>
<word num="10">ግን</word>
<word num="11">ራሱን</word>
<word num="12">የሚያስጠጋበት</word>
<word num="13">የለውም</word>
<word num="14">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="21">
<word num="1">ከደቀ</word>
<word num="2">መዛሙርቱም</word>
<word num="3">ሌላው</word>
<punct>።</punct>
<word num="4">ጌታ</word>
<word num="5">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">አስቀድሜ</word>
<word num="7">እንድሄድ</word>
<word num="8">አባቴን</word>
<word num="9">እንድቀብር</word>
<word num="10">ፍቀድልኝ</word>
<word num="11">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="22">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">ተከተለኝ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="3">ሙታናቸውንም</word>
<word num="4">እንዲቀብሩ</word>
<word num="5">ሙታንን</word>
<word num="6">ተዋቸው</word>
<word num="7">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="23">
<word num="1">ወደ</word>
<word num="2">ታንኳም</word>
<word num="3">ሲገባ</word>
<word num="4">ደቀ</word>
<word num="5">መዛሙርቱ</word>
<word num="6">ተከተሉት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="24">
<word num="1">እነሆም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="2">ማዕበሉ</word>
<word num="3">ታንኳይቱን</word>
<word num="4">እስኪደፍናት</word>
<word num="5">ድረስ</word>
<word num="6">በባሕር</word>
<word num="7">ታላቅ</word>
<word num="8">መናወጥ</word>
<word num="9">ሆነ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="10">እርሱ</word>
<word num="11">ግን</word>
<word num="12">ተኝቶ</word>
<word num="13">ነበር</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="25">
<word num="1">ደቀ</word>
<word num="2">መዛሙርቱም</word>
<word num="3">ቀርበው</word>
<punct>።</punct>
<word num="4">ጌታ</word>
<word num="5">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">አድነን</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ጠፋን</word>
<word num="8">እያሉ</word>
<word num="9">አስነሡት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="26">
<word num="1">እርሱም</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">እናንተ</word>
<word num="3">እምነት</word>
<word num="4">የጎደላችሁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">ስለ</word>
<word num="6">ምን</word>
<word num="7">ትፈራላችሁ</word>
<punct>?</punct>
<word num="8">አላቸው</word>
<punct>፤</punct>
<word num="9">ከዚህ</word>
<word num="10">በኋላ</word>
<word num="11">ተነሥቶ</word>
<word num="12">ነፋሱንና</word>
<word num="13">ባሕሩን</word>
<word num="14">ገሠጸ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="15">ታላቅ</word>
<word num="16">ጸጥታም</word>
<word num="17">ሆነ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="27">
<word num="1">ሰዎቹም</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">ነፋሳትና</word>
<word num="3">ባሕርስ</word>
<word num="4">ስንኳ</word>
<word num="5">የሚታዘዙለት</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">ይህ</word>
<word num="7">እንዴት</word>
<word num="8">ያለ</word>
<word num="9">ሰው</word>
<word num="10">ነው</word>
<punct>?</punct>
<word num="11">እያሉ</word>
<word num="12">ተደነቁ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="28">
<word num="1">ወደ</word>
<word num="2">ማዶም</word>
<word num="3">ወደ</word>
<word num="4">ጌርጋሴኖን</word>
<word num="5">አገር</word>
<word num="6">በመጣ</word>
<word num="7">ጊዜ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="8">አጋንንት</word>
<word num="9">ያደሩባቸው</word>
<word num="10">ሁለት</word>
<word num="11">ሰዎች</word>
<word num="12">ከመቃብር</word>
<word num="13">ወጥተው</word>
<word num="14">ተገናኙት</word>
<punct>፤</punct>
<word num="15">እነርሱም</word>
<word num="16">ሰው</word>
<word num="17">በዚያ</word>
<word num="18">መንገድ</word>
<word num="19">ማለፍ</word>
<word num="20">እስኪሳነው</word>
<word num="21">ድረስ</word>
<word num="22">እጅግ</word>
<word num="23">ክፉዎች</word>
<word num="24">ነበሩ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="29">
<word num="1">እነሆም</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">ኢየሱስ</word>
<word num="3">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">የእግዚአብሔር</word>
<word num="5">ልጅ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">ከአንተ</word>
<word num="7">ጋር</word>
<word num="8">ምን</word>
<word num="9">አለን</word>
<punct>?</punct>
<word num="10">ጊዜው</word>
<word num="11">ሳይደርስ</word>
<word num="12">ልትሣቅየን</word>
<word num="13">ወደዚህ</word>
<word num="14">መጣህን</word>
<punct>?</punct>
<word num="15">እያሉ</word>
<word num="16">ጮኹ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="30">
<word num="1">ከእነርሱም</word>
<word num="2">ርቆ</word>
<word num="3">የብዙ</word>
<word num="4">እሪያ</word>
<word num="5">መንጋ</word>
<word num="6">ይሰማራ</word>
<word num="7">ነበር</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="31">
<word num="1">አጋንንቱም</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">ታወጣንስ</word>
<word num="3">እንደሆንህ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">ወደ</word>
<word num="5">እሪያው</word>
<word num="6">መንጋ</word>
<word num="7">ስደደን</word>
<word num="8">ብለው</word>
<word num="9">ለመኑት</word>
<punct>።</punct>
<word num="10">ሂዱ</word>
<word num="11">አላቸው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="32">
<word num="1">እነርሱም</word>
<word num="2">ወጥተው</word>
<word num="3">ወደ</word>
<word num="4">እሪያዎቹ</word>
<word num="5">ሄዱና</word>
<word num="6">ገቡ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">እነሆም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="8">የእሪያዎቹ</word>
<word num="9">መንጋ</word>
<word num="10">ሁሉ</word>
<word num="11">ከአፋፉ</word>
<word num="12">ወደ</word>
<word num="13">ባሕር</word>
<word num="14">እየተጣደፉ</word>
<word num="15">ሮጡ</word>
<word num="16">በውኃም</word>
<word num="17">ውስጥ</word>
<word num="18">ሞቱ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="33">
<word num="1">እረኞችም</word>
<word num="2">ሸሹ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="3">ወደ</word>
<word num="4">ከተማይቱም</word>
<word num="5">ሄደው</word>
<word num="6">ነገሩን</word>
<word num="7">ሁሉ</word>
<word num="8">አጋንንትም</word>
<word num="9">በአደሩባቸው</word>
<word num="10">የሆነውን</word>
<word num="11">አወሩ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="34">
<word num="1">እነሆም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="2">ከተማው</word>
<word num="3">ሁሉ</word>
<word num="4">ኢየሱስን</word>
<word num="5">ሊገናኝ</word>
<word num="6">ወጣ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">ባዩትም</word>
<word num="8">ጊዜ</word>
<word num="9">ከአገራቸው</word>
<word num="10">እንዲሄድላቸው</word>
<word num="11">ለመኑት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
</chapter>
<chapter num="9">
<verse num="1">
<word num="1">በታንኳም</word>
<word num="2">ገብቶ</word>
<word num="3">ተሻገረና</word>
<word num="4">ወደ</word>
<word num="5">ገዛ</word>
<word num="6">ከተማው</word>
<word num="7">መጣ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="2">
<word num="1">እነሆም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="2">በአልጋ</word>
<word num="3">የተኛ</word>
<word num="4">ሽባ</word>
<word num="5">ወደ</word>
<word num="6">እርሱ</word>
<word num="7">አመጡ</word>
<punct>።</punct>
<word num="8">ኢየሱስም</word>
<word num="9">እምነታቸውን</word>
<word num="10">አይቶ</word>
<word num="11">ሽባውን</word>
<punct>።</punct>
<word num="12">አንተ</word>
<word num="13">ልጅ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="14">አይዞህ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="15">ኃጢአትህ</word>
<word num="16">ተሰረየችልህ</word>
<word num="17">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="3">
<word num="1">እነሆም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="2">ከጻፎቹ</word>
<word num="3">አንዳንዱ</word>
<word num="4">በልባቸው</word>
<punct>።</punct>
<word num="5">ይህስ</word>
<word num="6">ይሳደባል</word>
<word num="7">አሉ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="4">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">አሳባቸውን</word>
<word num="3">አውቆ</word>
<word num="4">እንዲህ</word>
<word num="5">አለ</word>
<punct>።</punct>
<word num="6">ስለ</word>
<word num="7">ምን</word>
<word num="8">በልባችሁ</word>
<word num="9">ክፉ</word>
<word num="10">ታስባላችሁ</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="5">
<word num="1">ኃጢአትህ</word>
<word num="2">ተሰረየችልህ</word>
<word num="3">ከማለት</word>
<word num="4">ወይስ</word>
<punct>።</punct>
<word num="5">ተነሣና</word>
<word num="6">ሂድ</word>
<word num="7">ከማለት</word>
<word num="8">ማናቸው</word>
<word num="9">ይቀላል</word>
<punct>?</punct>
</verse>
<verse num="6">
<word num="1">ነገር</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">በምድር</word>
<word num="4">ላይ</word>
<word num="5">ኃጢአትን</word>
<word num="6">ያስተሰርይ</word>
<word num="7">ዘንድ</word>
<word num="8">ለሰው</word>
<word num="9">ልጅ</word>
<word num="10">ሥልጣን</word>
<word num="11">እንዳለው</word>
<word num="12">እንድታውቁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="13">በዚያን</word>
<word num="14">ጊዜ</word>
<word num="15">ሽባውን</word>
<punct>።</punct>
<word num="16">ተነሣ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="17">አልጋህን</word>
<word num="18">ተሸከምና</word>
<word num="19">ወደ</word>
<word num="20">ቤትህ</word>
<word num="21">ሂድ</word>
<word num="22">አለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="7">
<word num="1">ተነሥቶም</word>
<word num="2">ወደ</word>
<word num="3">ቤቱ</word>
<word num="4">ሄደ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="8">
<word num="1">ሕዝቡም</word>
<word num="2">አይተው</word>
<word num="3">ተደነቁ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="4">ለሰውም</word>
<word num="5">እንዲህ</word>
<word num="6">ያለ</word>
<word num="7">ሥልጣን</word>
<word num="8">የሰጠ</word>
<word num="9">እግዚአብሔርን</word>
<word num="10">አከበሩ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="9">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">ከዚያ</word>
<word num="3">አልፎ</word>
<word num="4">በመቅረጫው</word>
<word num="5">ተቀምጦ</word>
<word num="6">የነበረ</word>
<word num="7">ማቴዎስ</word>
<word num="8">የሚባል</word>
<word num="9">አንድ</word>
<word num="10">ሰው</word>
<word num="11">አየና</word>
<punct>።</punct>
<word num="12">ተከተለኝ</word>
<word num="13">አለው</word>
<punct>።</punct>
<word num="14">ተነሥቶም</word>
<word num="15">ተከተለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="10">
<word num="1">በቤቱም</word>
<word num="2">በማዕድ</word>
<word num="3">ተቀምጦ</word>
<word num="4">ሳለ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="5">እነሆ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="6">ብዙ</word>
<word num="7">ቀራጮችና</word>
<word num="8">ኃጢአተኞች</word>
<word num="9">መጥተው</word>
<word num="10">ከኢየሱስና</word>
<word num="11">ከደቀ</word>
<word num="12">መዛሙርቱ</word>
<word num="13">ጋር</word>
<word num="14">አብረው</word>
<word num="15">ተቀመጡ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="11">
<word num="1">ፈሪሳውያንም</word>
<word num="2">አይተው</word>
<word num="3">ደቀ</word>
<word num="4">መዛሙርቱን</word>
<punct>።</punct>
<word num="5">መምህራችሁ</word>
<word num="6">ከቀራጮችና</word>
<word num="7">ከኃጢአተኞች</word>
<word num="8">ጋር</word>
<word num="9">አብሮ</word>
<word num="10">ስለ</word>
<word num="11">ምን</word>
<word num="12">ይበላል</word>
<punct>?</punct>
<word num="13">አሉአቸው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="12">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">ሰምቶ</word>
<punct>።</punct>
<word num="3">ሕመምተኞች</word>
<word num="4">እንጂ</word>
<word num="5">ባለ</word>
<word num="6">ጤናዎች</word>
<word num="7">ባለ</word>
<word num="8">መድኃኒት</word>
<word num="9">አያስፈልጋቸውም</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="13">
<word num="1">ነገር</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">ሄዳችሁ</word>
<punct>።</punct>
<word num="4">ምሕረትን</word>
<word num="5">እወዳለሁ</word>
<word num="6">መሥዋዕትንም</word>
<word num="7">አይደለም</word>
<word num="8">ያለው</word>
<word num="9">ምን</word>
<word num="10">እንደ</word>
<word num="11">ሆነ</word>
<word num="12">ተማሩ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="13">ኃጢአተኞችን</word>
<word num="14">ወደ</word>
<word num="15">ንስሐ</word>
<word num="16">እንጂ</word>
<word num="17">ጻድቃንን</word>
<word num="18">ልጠራ</word>
<word num="19">አልመጣሁምና</word>
<word num="20">አላቸው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="14">
<word num="1">በዚያን</word>
<word num="2">ጊዜ</word>
<word num="3">የዮሐንስ</word>
<word num="4">ደቀ</word>
<word num="5">መዛሙርት</word>
<word num="6">ወደ</word>
<word num="7">እርሱ</word>
<word num="8">ቀርበው</word>
<punct>።</punct>
<word num="9">እኛና</word>
<word num="10">ፈሪሳውያን</word>
<punct>፥</punct>
<word num="11">ብዙ</word>
<word num="12">ጊዜ</word>
<word num="13">የምንጦመው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="14">ደቀ</word>
<word num="15">መዛሙርትህ</word>
<word num="16">ግን</word>
<word num="17">የማይጦሙት</word>
<word num="18">ስለ</word>
<word num="19">ምንድር</word>
<word num="20">ነው</word>
<punct>?</punct>
<word num="21">አሉት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="15">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">እንዲህ</word>
<word num="3">አላቸው</word>
<punct>።</punct>
<word num="4">ሚዜዎች</word>
<word num="5">ሙሽራው</word>
<word num="6">ከእነርሱ</word>
<word num="7">ጋር</word>
<word num="8">ሳለ</word>
<word num="9">ሊያዝኑ</word>
<word num="10">ይችላሉን</word>
<punct>?</punct>
<word num="11">ነገር</word>
<word num="12">ግን</word>
<word num="13">ሙሽራው</word>
<word num="14">ከእነርሱ</word>
<word num="15">የሚወሰድበት</word>
<word num="16">ወራት</word>
<word num="17">ይመጣል</word>
<punct>፥</punct>
<word num="18">በዚያ</word>
<word num="19">ጊዜም</word>
<word num="20">ይጦማሉ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="16">
<word num="1">በአረጀ</word>
<word num="2">ልብስ</word>
<word num="3">አዲስ</word>
<word num="4">እራፊ</word>
<word num="5">የሚያኖር</word>
<word num="6">የለም</word>
<punct>፤</punct>
<word num="7">መጣፊያው</word>
<word num="8">ልብሱን</word>
<word num="9">ይቦጭቀዋልና</word>
<punct>፥</punct>
<word num="10">መቀደዱም</word>
<word num="11">የባሰ</word>
<word num="12">ይሆናል</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="17">
<word num="1">በአረጀ</word>
<word num="2">አቁማዳ</word>
<word num="3">አዲስ</word>
<word num="4">የወይን</word>
<word num="5">ጠጅ</word>
<word num="6">የሚያኖር</word>
<word num="7">የለም</word>
<punct>፤</punct>
<word num="8">ቢደረግ</word>
<word num="9">ግን</word>
<punct>፥</punct>
<word num="10">አቁማዳው</word>
<word num="11">ይፈነዳል</word>
<punct>፥</punct>
<word num="12">የወይን</word>
<word num="13">ጠጁም</word>
<word num="14">ይፈሳል</word>
<word num="15">አቁማዳውም</word>
<word num="16">ይጠፋል</word>
<punct>፤</punct>
<word num="17">ነገር</word>
<word num="18">ግን</word>
<word num="19">አዲሱን</word>
<word num="20">የወይን</word>
<word num="21">ጠጅ</word>
<word num="22">በአዲስ</word>
<word num="23">አቁማዳ</word>
<word num="24">ያኖረዋል</word>
<punct>፥</punct>
<word num="25">ሁለቱም</word>
<word num="26">ይጠባበቃሉ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="18">
<word num="1">ይህንም</word>
<word num="2">ሲነግራቸው</word>
<punct>፥</punct>
<word num="3">አንድ</word>
<word num="4">መኰንን</word>
<word num="5">መጥቶ</word>
<punct>።</punct>
<word num="6">ልጄ</word>
<word num="7">አሁን</word>
<word num="8">ሞተች</word>
<punct>፤</punct>
<word num="9">ነገር</word>
<word num="10">ግን</word>
<word num="11">መጥተህ</word>
<word num="12">እጅህን</word>
<word num="13">ጫንባት</word>
<punct>፥</punct>
<word num="14">በሕይወትም</word>
<word num="15">ትኖራለች</word>
<word num="16">እያለ</word>
<word num="17">ሰገደለት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="19">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">ተነሥቶ</word>
<word num="3">ከደቀ</word>
<word num="4">መዛሙርቱ</word>
<word num="5">ጋር</word>
<word num="6">ተከተለው</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="20">
<word num="1">እነሆም</word>
<punct>፥</punct>
<word num="2">ከአሥራ</word>
<word num="3">ሁለት</word>
<word num="4">ዓመት</word>
<word num="5">ጀምሮ</word>
<word num="6">ደም</word>
<word num="7">የሚፈስሳት</word>
<word num="8">ሴት</word>
<word num="9">በኋላው</word>
<word num="10">ቀርባ</word>
<word num="11">የልብሱን</word>
<word num="12">ጫፍ</word>
<word num="13">ዳሰሰች</word>
<punct>፤</punct>
</verse>
<verse num="21">
<word num="1">በልብዋ</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">ልብሱን</word>
<word num="3">ብቻ</word>
<word num="4">የዳሰስሁ</word>
<word num="5">እንደ</word>
<word num="6">ሆነ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">እድናለሁ</word>
<word num="8">ትል</word>
<word num="9">ነበረችና</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="22">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">ዘወር</word>
<word num="3">ብሎ</word>
<word num="4">አያትና</word>
<punct>።</punct>
<word num="5">ልጄ</word>
<word num="6">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">አይዞሽ</word>
<punct>፤</punct>
<word num="8">እምነትሽ</word>
<word num="9">አድኖሻል</word>
<word num="10">አላት</word>
<punct>።</punct>
<word num="11">ሴቲቱም</word>
<word num="12">ከዚያች</word>
<word num="13">ሰዓት</word>
<word num="14">ጀምራ</word>
<word num="15">ዳነች</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="23">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">ወደ</word>
<word num="3">መኰንኑ</word>
<word num="4">ቤት</word>
<word num="5">በደረሰ</word>
<word num="6">ጊዜ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="7">እምቢልተኞችንና</word>
<word num="8">የሚንጫጫውን</word>
<word num="9">ሕዝብ</word>
<word num="10">አይቶ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="24">
<word num="1">ብላቴናይቱ</word>
<word num="2">ተኝታለች</word>
<word num="3">እንጂ</word>
<word num="4">አልሞተችምና</word>
<word num="5">ፈቀቅ</word>
<word num="6">በሉ</word>
<word num="7">አላቸው</word>
<punct>።</punct>
<word num="8">በጣምም</word>
<word num="9">ሳቁበት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="25">
<word num="1">ሕዝቡን</word>
<word num="2">ግን</word>
<word num="3">ከአስወጡ</word>
<word num="4">በኋላ</word>
<word num="5">ገብቶ</word>
<word num="6">እጅዋን</word>
<word num="7">ያዛት</word>
<punct>፥</punct>
<word num="8">ብላቴናይቱም</word>
<word num="9">ተነሣች</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="26">
<word num="1">ያም</word>
<word num="2">ዝና</word>
<word num="3">ወደዚያ</word>
<word num="4">አገር</word>
<word num="5">ሁሉ</word>
<word num="6">ወጣ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="27">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<word num="2">ከዚያ</word>
<word num="3">ሲያልፍ</word>
<word num="4">ሁለት</word>
<word num="5">ዕውሮች</word>
<punct>።</punct>
<word num="6">የዳዊት</word>
<word num="7">ልጅ</word>
<word num="8">ሆይ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="9">ማረን</word>
<word num="10">ብለው</word>
<word num="11">እየጮሁ</word>
<word num="12">ተከተሉት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="28">
<word num="1">ወደ</word>
<word num="2">ቤትም</word>
<word num="3">በገባ</word>
<word num="4">ጊዜ</word>
<word num="5">ዕውሮቹ</word>
<word num="6">ወደ</word>
<word num="7">እርሱ</word>
<word num="8">ቀረቡ</word>
<punct>፥</punct>
<word num="9">ኢየሱስም</word>
<punct>።</punct>
<word num="10">ይህን</word>
<word num="11">ማድረግ</word>
<word num="12">እንድችል</word>
<word num="13">ታምናላችሁን</word>
<punct>?</punct>
<word num="14">አላቸው</word>
<punct>።</punct>
<word num="15">አዎን</word>
<punct>፥</punct>
<word num="16">ጌታ</word>
<word num="17">ሆይ</word>
<word num="18">አሉት</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="29">
<word num="1">በዚያን</word>
<word num="2">ጊዜ</word>
<punct>።</punct>
<word num="3">እንደ</word>
<word num="4">እምነታችሁ</word>
<word num="5">ይሁንላችሁ</word>
<word num="6">ብሎ</word>
<word num="7">ዓይኖቻቸውን</word>
<word num="8">ዳሰሰ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="30">
<word num="1">ዓይኖቻቸውም</word>
<word num="2">ተከፈቱ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="31">
<word num="1">ኢየሱስም</word>
<punct>።</punct>
<word num="2">ማንም</word>
<word num="3">እንዳያውቅ</word>
<word num="4">ተጠንቀቁ</word>
<word num="5">ብሎ</word>
<word num="6">በብርቱ</word>
<word num="7">አዘዛቸው</word>
<punct>።</punct>
<word num="8">እነርሱ</word>
<word num="9">ግን</word>
<word num="10">ወጥተው</word>
<word num="11">በዚያ</word>
<word num="12">አገር</word>
<word num="13">ሁሉ</word>
<word num="14">ስለ</word>
<word num="15">እርሱ</word>
<word num="16">አወሩ</word>
<punct>።</punct>
</verse>
<verse num="32">
<word num="1">እነርሱም</word>
<word num="